bartcaron.be

De culturele verdieping op de VRT is afgekalfd

Ingediend op november 23rd, 2017 door bartcaron

De openbare omroep moet in de breedte en de diepte aandacht schenken aan cultuur, maar vooral van dat laatste blijft weinig over, schrijven Vlaams Parlementsleden Bart Caron (Groen) en Manuela Van Werde (N-VA). ‘Is Klara het schaamlapje van de openbare omroep?’
Op Knack.be op 23 november 2017.

Al drie legislaturen na elkaar ijveren het Vlaams Parlement en de Vlaamse regering ervoor dat de openbare omroep extra aandacht besteedt aan cultuur. Het kwam zelfs zo in de beheersovereenkomst te staan. De riedel dat de VRT vooral aandacht moet hebben voor informatie, educatie en cultuur, werd hardop meegezongen.

De overeenkomst moest een koerswijziging inluiden, driemaal is immers scheepsrecht. Voor informatie is de balans zeker positief, voor educatie valt dat ook mee, maar voor cultuur is dat toch anders.

Nochtans is de beheersovereenkomst duidelijk. Ze stelt dat de VRT cultuurparticipatie moet aanmoedigen, aandacht heeft voor de diverse culturele uitingen in de Vlaamse samenleving en een venster biedt op de wereld. De VRT is een zelfverklaarde sleutelspeler in het toegankelijk maken van cultuur voor een breed publiek. De omroep heeft daarvoor de CCC opgericht, afkorting van Les Cellules Culturelles Combattantes (sic) : er moet blijkbaar een harde strijd gestreden worden…

Het motto luidt: ‘Cultuur is de (buiten)gewoonste zaak van de wereld’. Cultuur zou een hoofdzaak moeten worden in alle programma’s, klinkt het ambitieus. Daarvoor rekent men op een ‘mentaliteitswijziging’ bij alle makers.

Verder staat in de beheersovereenkomst dat er aandacht moet zijn voor diverse creatieve uitingen op een verbredende én verdiepende manier. Let op die verdieping, want het is daar dat het schoentje wringt.

Laat ons het radionet Klara nemen, dat steeds als verdiepend uithangbord wordt gepresenteerd. Sinds 2010 vertrokken bij Klara 28 medewerkers, of moésten ze vertrekken? Er kwamen er vier in de plaats, het creatief saldo staat dus minus 24. Dat is vooral het gevolg van de besparingsoperaties bij de openbare omroep, die Klara disproportioneel treffen.

Het gevoel van verslagenheid bij de medewerkers is groot. Het knaagt aan hun drive, hun enthousiasme en hun zin voor initiatief. Kortom, het perkt hun kwaliteiten in. Waarom toch zo’n kaalslag?

De jaarverslagen van de VRT laten zien hoe de budgetten van de radiozenders evolueren. We hebben er vijf doorploegd en de conclusie is duidelijk: Klara wordt duidelijk niet zo gekoesterd aan de Reyerslaan. In het jaar 2006, tien jaar geleden, besteedde het huis van vertrouwen 88,1 miljoen euro aan al zijn radiozenders waarvan 14,6 miljoen euro aan Klara (16,6%). Vijf jaar later, in 2011 was het budget gedaald tot 13,9 miljoen. Vorig jaar, in 2016, verminderde het verder tot 13,2 miljoen terwijl het totale radiobudget steeg tot 94,4 miljoen euro. Het aandeel van Klara bedraagt nu nog 13,9%. Dat staat haaks op de budgettaire stijging van alle andere VRT-radiozenders. Het budget van Klara is vandaag, zelfs in absolute cijfers, lager dan dat van tien jaar geleden.

Als je kijkt naar de kosten per uitzenduur, dan bevestigen deze cijfers de stiefmoederlijke behandeling van Klara. Radio 1, de duurste, kost 2.381 euro per uur. Bij Klara is dat 1.462 euro per uur, enkele euro’s meer dan MNM. Ze lijken niet op elkaar qua muziekkeuze, maar wel steeds meer qua stijl. Ze maken beide personality-radio waarin muziek wordt aan- en afgekondigd. Ruimte om diepgaande programma’s te maken, is er haast niet meer.

 

En toch hebben we veel waardering voor de medewerkers van Klara, die regelmatig tonen hoe creatief ze zijn. Kijk maar naar Klarafy, de Spotifytool die je persoonlijke muzieksmaak vertaalt naar klassieke muziek. Ook de zondagavonduitzendingen over het Franse chanson en de podcasts zijn mooie initiatieven.

Maar tegelijk wordt er systematisch bespaard op research en duiding. Bij Klara zijn er jammer genoeg te weinig autoriteiten in hun vakgebied overgebleven om het culturele leven in Vlaanderen mee aan te sturen. Klara probeert de culturele agenda te volgen , maar kan te weinig zelf op de kaart zetten.

Kan onze openbare omroep doen wat soortgelijke buitenlandse zenders als France Culture of BBC Radio 3 doen? Waarom zo weinig ambitie? Is Klara het schaamlapje van de VRT? Staat in het logo van Vlaanderen niet ‘Flanders, state of the art’?

Ook op andere (radio)zenders en fora is de verdiepende aandacht voor cultuur trouwens afgekalfd. Radio 1 had dagelijks cultuurprogramma’s met een eigen redactie en specialisten voor film, theater enzovoort. Elke avond was er drie uur ‘andere’ muziek: een avond jazz, wereldmuziek, folk … Zelfs op Radio 2 was er een programma rond licht klassieke muziek.

De historische cultureel-educatieve taak van de openbare omroep, vaak ouderwets aangeduid met het begrip volksverheffing, is naar de achtergrond verdrongen. Het blad Woord en Muziek werd vervangen door de website Cobra.be die ook werd opgedoekt en werd ingekanteld in canvas.be. De kostprijs was te hoog, het bereik te beperkt. De site bevat nu veel minder info en achtergrond over het kunstgebeuren. Dat een inkanteling in canvas.be zou resulteren in minder aandacht voor cultuur, stond in de sterren geschreven. Het archief van de openbare omroep, een ware schatkamer van erfgoed, wordt voor de luisteraar en kijker bijna niet ontsloten.

Is het een of-of-verhaal? Moeten we kiezen tussen verbreding en verdieping? Nee. Het is en-en, de VRT moet beide benaderingen uitdragen. Helaas is de ‘verdieping’ steeds meer op ‘verschraling’ gaan gelijken. Wellicht moeten er na een evaluatie van de beheersovereenkomst toch wat straffere bepalingen komen.

Het goede nieuws zit achteraan: de VRT bezit met Canvas misschien wel de beste televisiezender van Europa. De programmering is een voorbeeld van hoe het moet. Maar de captaties zijn helaas verdwenen, de Elisabethwedstrijd uitgezonderd. Die kun je volgen …. als je naar het kanaal van Ketnet uitwijkt.

Ingediend onder geen categorie 1 reactie

Een reactie op “De culturele verdieping op de VRT is afgekalfd

  1. Ignace Bossuyt schreef:

    Van: Ignace Bossuyt
    Verzonden: zondag 26 november 2017 18:53
    Aan: lezersbrieven@knack.be
    Onderwerp: VRT en culturele verdieping

    Waarde redactie,

    Klara zou inderdaad het ‘verdiepend uithangbord’ moeten zijn, maar is dat al lang niet meer. Dat zowel medewerkers als luisteraars afhaken, hoeft niemand te verbazen, want van verdieping is op Klara geen sprake (meer), integendeel: vervlakking is het juiste woord. De programmatie en de presentatie ervan getuigen van een elementair gebrek aan respect voor de componist, zijn werk, de uitvoerder en de luisteraar. Wat telt is vooral de aaibaarheid van de presentator, niet zijn of haar vakkennis. Als het maar gezellig is. Getuige het tweedaagse pretpark van de jaarlijkse Klara Top 100, een absoluut dieptepunt in de pretparkpolitiek van Klara, waar alle leuke melodietjes die dagelijks te horen zijn nu nog eens op één hoop worden geworpen, in de vaste overtuiging de luisteraars die Klara heeft gekweekt te charmeren.

    Elke kritiek op Klara is uit den boze. Wie het toch doet, wordt afgedaan als ‘elitair’. Componisten en musici zwijgen (tegen hun zin), want Klara kan weigeren hun werk of hun uitvoeringen nog langer te programmeren, cultuurhuizen idem want die zijn afhankelijk van Klara’s reclame (de dagelijkse portie “samen met Klara’tjes”) en concertopnamen.

    Er is maar één zaligmakende oplossing: Klara moet dringend herbronnen en opnieuw een volwaardige en kwalitatief hoogstaande klassieke muziek- (en cultuur-)zender worden.

    Met vriendelijke, maar bezorgde groet

    Ignace Bossuyt

    Lostraat 40

    3212 Pellenberg

    ignace.bossuyt@kuleuven.be

Reacties zijn gesloten.






 

Nieuws

We moeten af van ‘middeleeuwse’ overdracht van jachtrechten

Alternatieven voor dierproeven

Het ‘kleine’ parlementaire werk. Recente voorbeelden: Geluidshinder kusttram – Hakhoutbeheer – Restauratiepremies Onroerend Erfgoed – Beschermde landschappen

Ketnet wil zender voor allerkleinsten, “Legitieme vraag en begrijpelijke ambitie”

Gereglementeerde boekenprijs unaniem goedgekeurd door Vlaams parlement

Wat liep er fout met de bescherming Villa Slabbinck? (Brugge)

Groen verwelkomt Bellegemse windmolens, maar vraagt ‘windplan’ voor regio Kortrijk

Groen wil geen sloop hoekhuis Kasteelkaai-Belfaststraat.
Hoog tijd voor een Kortrijkse visie op erfgoed!

Woede van boeren terecht, maar alleen ander landbouwmodel geeft boeren een zekere toekomst.

Provinciebestuur W-Vl verliest vele (culturele) instellingen

Bart Caron : “Overdracht cultuurbevoegdheden provincies is een wangedrocht !”

Leve Mest-Vlaanderen

Nog geen bescherming poldergraslanden

Nog redders aan de kust?

Brugge weert plooifiets uit overheidsgebouwen

De Leie of het Kanaal naar Roeselare: Groen wil meer binnenvaart

Kortrijk Airport, milieuvergunning aangepast?

Wanneer faire prijzen voor landbouwproducten?

Kortrijk heeft de bus gemist

Burgerkabinet ontslaat Gatz niet van plicht om al bestaande inspraak te versterken

Steeds meer monumenten wachten op broodnodig onderhoud. Ondertussen verkrotten ze

Freya Piryns voorgedragen als vertegenwoordiger in de Raad van Bestuur van de VRT

Regering krimpt beloofde natuurgebieden langs de Leie sterk in

Bruggen in Kortrijk, werkende verlichting op de fietspaden is een brug te ver…

LAR-zuid, woordbreuk van de stadscoalitie

Informatie, diverse sporten en cultuur moeten prioriteit VRT blijven

‘Gemeenteraad is wachtzaal voor wie schepenambt wil’

Persmededeling: Groen maakt werk van versterking West-Vlaamse open ruimte.

Persbericht: 5 Groene werven voor een impuls in West-Vlaanderen.

Vlaamse regering bedreigt toekomst Vlaamse fictie