Hoogmoed op gedichtendag

Zou ik wel een blogje schrijven op Gedichtendag? Ik zou het misschien beter niet doen. Er zijn zovele mooie gedichten geschreven, dat elk mens zich moet afvragen of hij daar nog iets kan aan toevoegen. Nee dus. Ik kan dat niet, gedichten schrijven, hooguit een essay, of stukjes. Ik waag me er dan ook niet aan. Ik lees liever poëzie van wie dat echt kan.

Op Gedichtendag moet de Cultuurcommissie van het Vlaams parlement minstels symbolisch tonen dat ze een ‘cultuur’commissie is. En dus ook een beetje tijd moet maken voor gedichten. We spraken daarom af dat iedereen die een vraag stelde of een standpunt formuleerde, eerst een gedicht moest voorlezen.Ik koos voor een gedicht van Willie Verhegghe uit zijn bundel ‘Ode aan Owen’ en voor een stukje proza van Jozef Deleu uit zijn ‘Gras dat verder groeit’. Jozef zal me wel niet kwalijk nemen dat ik het hier ook even opneem. Het is zo mooi. Hij noemt het een lexicon vol diepgang en verrassing, verdicht proza vol melancholie en troost. Hij schreef toen hij zeer ernstig ziek was: “met de eindigheid in zicht werd al het overbodige geschrapt”.  Daaruit het voor politici zo herkenbare ‘Hoogmoed’.

Hoogmoed is het watermerk van de bescheidenen.
Meer dan eens heb ik ‘bescheidenen’ erop betrapt dat
zij als sprekers van de dag achterin de zaal bleven staan.
De voorzitter moest hen uitnodigen om naar voren te
komen. Dat gebeurde onder algemene belangstelling.
Traag, met licht gebogen hoofd schoven zij dan naar
hun voorbehouden plaatsen.
Aks je ze daar plagend op wees, grapten ze dat ze van
nature verlegen waren, plattelanders die ertegen opzagen
om onder de mensen te komen.
Ik ben mild voor de ijdeltuiten die, wetend dat ze verwacht
worden, vanzelf op de mesthoop gaan staan.

En voor wie het niet gelooft, ik ben niet bescheiden, maar wel verlegen, een beetje toch. Dank aan de schrijvers en dichters, die me zoveel mooie momenten bezorgen.

---

Oude krokodillen & de politisering van het VRT-bestuur

De gepolitiseerde samenstelling van de openbare omroep is geen goede keuze. Ze dateert uit hele oude tijden, en is in de ons omringende landen al lang verlaten. Daar zetelen experts in het bestuur, gescreend door een onafhankelijke organisatie.Een verre (en naïeve) droom voor Vlaanderen, dat zal het wel zijn. Maar we zijn niet kleinzerig. Dat er bij de aanstelling van topmensen van overheidsbedrijven partijpolitieke evenwichten moeten gezocht worden, is geen geheim. Maar mag het alsjeblieft iets méér zijn? In het verleden werden door de politieke fracties zelden tot nooit (ex-)politici voorgedragen voor bestuursmandaten bij de VRT. De meeste partijen stuurden academici, en/of cultuur- en media-experts of financiële topmensen. Zoals Jozef Deleu bijvoorbeeld. Dat principe gooien de meeste partijen deze keer over de haag.

Luc Van den Brande wordt de nieuwe voorzitter van de Raad van Bestuur van de VRT. Nu kent iedereen Luc Van den Brande als een politicus met een grote uitstraling, zowel nationaal, als gewezen minister-president en federaal minister, als internationaal, als voorzitter van de EVP-fractie binnen de Raad van Europa of als voorzitter van het Comité van de Regio’s.
Zijn benoeming tot president - zo’n titel hoort hij graag - van de openbare omroep, dat roept toch wel een paar vragen op. Hij is voorzitter van het Comité van de Regio’s. Het Mediadecreet bepaalt dat het voorzitterschap van de VRT onverenigbaar is met het lidmaatschap van een politieke assemblee. En al is het Comité van de Regio’s niet formeel op die lijst opgenomen, naar de geest is onverenigbaarheid hier zeker ook van toepassing.En, als dat formeel wel zou mogen, is dat ethisch wel aanvaarbaar? En, is het gepast dat de voorzittersstoel wordt bezet door een voormalig toppoliticus - het zal de schijn van verregaande politisering van de omroep niet wegnemen.

Maar, en dat is verontrustender, niets wijst erop dat Luc Van den Brande een geschikte bestuurder zou zijn voor de VRT. Politiek gepikt en gemazeld en veel bestuurservaring, dat wel. In zijn toch wel uitgebreide CV is er geen enkele link te vinden met media. Op zijn eigenste website prijkt het zelfs niet bij zijn persoonlijk interesses. Maar zoals gezegd, we gaan niet kleinzerig doen.
Mijn gedachte dat de VRT bestuurders verdient die méér troeven in handen hebben dan enkel partijkaarten, zal wel niet kloppen. Er zijn toch wel een paar uitzonderingen, oef.

---

Joke Schauvliege schrapt onterecht subsidies

De voorbije dagen was er veel te doen over de stopzetting van subsidiëring van twee Bewegingen: nl. de Ijzerbedevaart en Liga voor Mensenrechten. Nu blijkt dat het niet over twee maar over tien sociaal-culturele volwassenenorganisaties gaat. Daarvan worden er drie onterecht hun subsidies ontnomen. Dat bleek uit een vraag van mezelf aan Joke Schauvliege in de commissie Cultuur.
Zeven organisaties verdwijnen uit het decreet. Bij drie verenigingen wordt de basisenveloppe met 10% verminderd. Zes bewegingen kunnen geen subsidies meer aanvragen voor de volgende beleidsperiode. Eén landelijke vormingsinstelling krijgt geen subsidie meer.

De procedure is nogal ingewikkeld. Eind augustus ontvingen tien organisaties een negatieve eindevaluatie. Acht van de tien organisaties dienden een verhaalschrift in. Die werden behandeld in de beroepscommissie. Deze adviseerde in drie van de tien gevallen, anders dan de Administratie, toch positief. Minister Schauvliege heeft echter het laatste woord en legde dit advies naast zich neer. Ze doet ondanks het feit dat de beroepscommissie duidelijke argumenten aandraagt.

De manier waarop de minister dit heeft aangepakt, is ronduit hallucinant. Ze volgt de negatieve adviezen van de beroepscommissie (7) maar negeert de positieve adviezen (3) van de beroepscommissie, en dat zonder duidelijke motivering. Het is zelden of nooit vertoond. Zo verdwijnen de Liga voor Mensenrechten, Sociumi en het Verbruikersateljee uit het sociaal-cultureel werk en verliezen ze vanaf 1 januari 2011 alle subsidies.

Het is onbegrijpelijk dat de minister het advies van de beroepscommissie naast zich neerlegt. Vooral omdat ze zelf tijdens de behandeling van deze parlementaire v raag van mezelf deze ochtend stelde dat “als je commissies niet volgt, je ze beter kan afschaffen”. Wel, ze kan ze dus beter afschaffen. De rol van de decretaal geregelde beroepscommissie is in deze beslissingen namelijk nihil. Goed en deugdelijk bestuur kan je dat niet noemen.
Het is de regel dat wat zakelijke kwesties betreft, de administratie richtinggevend is, maar dat wat de inhoudelijke keuzes en beslissing betreft, de adviezen van experten richtinggevend zijn. Dat principe wordt voor het eerst verkracht. Daarenboven interpreteert de minister het decreet verkeerd: ze spreekt over drie adviezen, terwijl het er maar twee zijn.

Ik heb geen problemen met de schrapping van subsidies als dat eenduidig blijkt uit de rapporten en adviezen – een decreet moet toegepast worden. We hebben wel grote problemen met deze curieuze toepassing van het decreet.
Hiermee snijdt Joke Schauvliege diep in de spieren van het sociaal-cultureel volwassenenwerk. We durven niet denken dat haar keuze ideologisch geïnspireerd is.  Ik vraag me af of ze, mocht het gegaan zijn over drie christelijk geïnspireerde organisaties, ze niet op het positieve advies zou ingegaan zijn…. Als ze deze werkwijze morgen ook gaat toepassen voor de kunsten- en de erfgoedsectoren, dan mogen velen beginnen vrezen.

---

Leterme wint de Gouden Schoen!

Ik heb me weer eens laten gaan: ik ben naar de uitreiking van de Gouden Schoen geweest. Deels omdat ik van voetbal houd, deels omdat je dat soort spektakel toch eens moet hebben meegemaakt, als je de kans krijgt tenminste. Mijn stapels ander werk blijven wel drijven. En idd, het was een belevenis. Het protocol van VTM/HLN had mijn plaatsje in het afgeladen Casino-Kursaal van Oostende warm gehouden, meer zelfs, ik zat netjes tussen Lukaku en Boussoufa, twee topfavorieten voor die schoen. Boussoufa zou dan al een paar blinkende schoenen hebben, met één gouden schoen kan je niet goed shotten.
De 2000 voetbalgekken zagen een vlot en goed gemaakt programma, met als hoogtepunten de mooiste goal van het jaar – de overhoekse lange-afstandstreffer van de man die Beerschot naar de voetbalhemel brengt, Bart Goor – en het optreden van Daan.
Voetbal is big business, zo te zien aan de verzamelde collectie voertuigen in de parking van het Kursaal. Het was precies het autosalon. De (smalle) vakken in de parkeergarage zijn duidelijk niet voorzien op dat soort auto’s. Ik zou niet graag verzekeringsagent zijn mocht daar brand uitbreken.
Je ziet het ook aan de indrukwekkende collectie dure madammen. Hoe beter de voetballer, hoe schoner de dame. Eerlijk gezegd, voetbal is daarom alleen al mooi om naar te kijken. De collectie blote schouders en diepe decolletés, in zo’n grote densiteit, wordt m.i. nergens overtroffen. Goed voor de modesector alvast. Veel schone voetballers ook, voor één keer opgedirkt en gedeodorant, haast onherkenbaar voor wie ze enkel van hun werk kent.

Blijven glimlachen en applaudisseren, ook al krijg je de gouden schoen toch niet, zo maande de master of ceremonies de aanwezige topvoetballers aan. De vele BV’s deden wat van hen werd verwacht: applaudisseren als ze daartoe werden aangemaand, meezingen als dat moest, enthousiast zijn op bevel. Helaas, de uitslag was nog geen minuut bekend gemaakt, en de (oprechte) ontgoocheling droop van de gezichten van mijn buren, en voor de persmeute iets kon vragen waren ze al met de noorderzon verdwenen.

De Gouden Schoen kwam terecht bij, jawel Yves Leterme, Standard-supporter nummer één, die de honneurs mocht waarnemen voor de afwezige Standardspeler en -bazen. De website van Het Laatste Nieuws had Witsel al te geblameerd door hem in een lijst van verderfelijke Belgen te zetten. Ja, de tackle op Wasilevski was schandalig, maar het was geen moord toch? Het zuiders-overgevoelige Standard, ook voetballend niet bepaald goed in hun vel zittend, boycotte het voetbalfeestje. Ze hebben dik gelijk. Sommige luiden uit de pers menen zich alles te mogen permitteren, en dus goed dat ze een goede doef op hun neus krijgen. Leterme dankte de anti-held Jovanovic in het Servisch – als dat maar geen diplomatiek incident uitlokt – en zo kon VTM de pointe van de show alsnog redden. Goed Jov, proficiat en dik gelijk. Sportminister Philippe Muyters, hevig Antwerp-supporter keek er verweesd naar, en moest vaststellen dat hij eigenlijk een nobele onbekende is in voetballand.
Mijn waardeloze prijs gaat naar de minzame Perisic. Een stille jongen, maar een groot talent. Ooit pakt die nog een grote prijs, net als Lukaku. Het filmpje over de familie van die jongen was ontroerend mooi, om de nestwarmte, de eenvoud,, de ongedwongen en eerlijke ambities: de twee zone spelen ooit nog tegen elkaar, de ene bij Chelsea, de andere bij Arsenal.

Gelukkig was ik meegekomen met collega Carl D. – grote mond, klein hartje – die zo hoffelijk was ook nog voor Bob te spelen. Immers, het Kursaal was ongetwijfeld één van de laatste oorden waar de Jupiler nog niet gerantsoeneerd was, tot kolere van de stakende arbeiders van Inbev. Dik 2000 man kreeg op de receptie eten en drinken in overvloed – gratis bestaat nog. De keuken was multicultureel, zoals het voetbal zelf zeker? Wie zegt nog dat het slecht gaat met de economie? Toch niet met die van het voetbal zeker? En ook niet met HLN en VTM? Dat moet toch het duurste feestje geweest zijn dat ik ooit meemaakte. Gelukkig dat de VRT dat niet moet organiseren ...

---

Dramajournalistiek of dramademocratie?

Het lijkt wel alsof de kranten, radio en tv voor de eindejaarsperiode een ladenkast staan hebben met vooraf gevulde schuifjes. Zie maar: de Kerstdagen komen er aan en er hotst een hele horde journalisten met pen en camera naar Zaventem om er de massaal vertrekkende Vlamingen in beeld te brengen. Groot nieuws! Als het dan begint te vriezen, komen de daklozen in beeld – helaas, de verontwaardiging ebt snel weg. Dan stappen we na koningswensen en vuurwerk over op de solden die al dan niet succesvol starten, of gekenmerkt zijn door een nieuw record geld-uit-de-muur afhalen. Dit keer was grote nieuws het weerbericht. Twee nachten vorst of 5 cm sneeuw volstaan om Vlaanderen te ontredderen. Zonder dat lekkers zouden we het moeten stellen met van die typische nieuwsfeiten over de media zelf.: wie breekt het record van de slimste mens? Belangrijk nieuws?

Mag ik nog even het belang van een goed geïnformeerde publieke opinie benadrukken?. En derhalve het belang van een onafhankelijke en kwalitatieve pers. Die is cruciaal voor het goed functioneren van een open, democratische welvaartsstaat. Helaas, de laatste restjes kwaliteitsjournalistiek in Vlaanderen dreigen kopje onder te gaan in de ‘logica’ van de vrije markt. Zelfs winstgevende kranten en tijdschriften ontslaan redacteuren en fotografen.

Ik ben Geert Buelens dankbaar voor zijn onvolprezen essay. Het kwam op tijd, maar zal de storm in medialand een rimpeling veroorzaken in de samenleving? De Dramademocratie van Mark Elchardus kreeg tenslotte ook geen prijs voor essayistiek.

Elke kritiek op de te lage kwaliteit van de pers / de media wordt weggewuifd met het argument dat de lezers dit soort krant willen lezen. Ik geloof die voorkeuren van de lezers maar half, media bepalen bepalen tenslotte zelf grotendeels wat nieuws is en wat niet. Vragen journalisten zich zelf nog eens, ouderwets misschien, of ze een verantwoordelijk dragen in de samenleving? Ik bedoel de lezers, kijkers en luisteraars correct en genuanceerd informeren, en met goede argumenten opiniëren. Maakt dat geen deel uit van hun ethiek?
Wat is kwaliteit? Enkel het lees- en kijkvoer voor hooggeschoolden? Nee, in elk medium, zowel in populaire als de zgn. kwaliteitspers is er werk aan de winkel. Ook als het over het wielrennen gaat, verdient de lezer kwaliteit. Ik wil geen pleidooi houden voor iets elitairs, waar geen kat in geïnteresseerd is. Nee, we willen geen bladen waarmee je kan uitpakken op de trein, in eerste klasse uiteraard, terwijl je er enkel de ‘dag allemaal’ mee camoufleert. Toegankelijkheid is een must, maar dat is niet hetzelfde als een journaal dat zijn eerste kwartier besteedt aan een laagje sneeuw, ook al rijdt er daardoor een bus een dokterspraktijk binnen. Het is zoeken naar een evenwicht tussen toegankelijkheid en diepgang.

Om het hele stuk te lezen: klik hier.

---

3 euro op je MP3: oneerlijke taks of eerlijke vergoeding voor artiesten?

Zo stond het te lezen: vanaf 1 februari moeten consumenten voor USB-sticks, settopboxen, mp3-spelers en externe harde schijven een extra kopieertaks betalen. Door een daling van de inkomsten op de ‘oude’ dragers als cd’s en cassettes, drong beheersmaatschappij Auvibel aan op een uitbreiding van de kopieertaks naar zowat alle digitale systemen. Voor een iPod met een flashgeheugen van 64 gigabyte wordt binnenkort een kopieertaks van 3 euro aangerekend. Wie denkt aan een harde schijf van meer dan 1 terabyte, moet 9 euro extra ophoesten. De nieuwe regeling werd goedgekeurd door de ministerraad, op voorstel van minister van Economie Vincent Van Quickenborne (Open Vld).

Mijn gedacht? In alle eerlijkheid? Wel, dit is een goede maatregel. Een piepkleine vergoeding op digitale dragers is geen doodgaan voor de consument nietwaar? Tenminste als je met mij overtuigd bent dat artiesten en auteurs een eerlijke vergoeding moeten krijgen voor hun werk. Tot vandaag moet er wel een kleine auteursrechtelijke vergoeding worden betaald op lege cassettes, DVD’s, lege CD’s e.d. Dat was nog niet geregeld voor harde schrijven, mp3-spelers enz. Het woord ‘taks’ is trouwens niet correct. Het gaat om een auteursrechtelijke vergoeding.

Waarom is het toch rechtvaardig? Wel, er is, of je dat goed vindt of niet, een zeer grote ‘gratis’-cultuur ontstaan bij de muziekliefhebber. Die downloadt vaak muziek zonder daarvoor te betalen. Dat is eigenlijk niet fair ten opzichte van de artiest, maar ik vrees dat het niet echt uit te roeien is. Het is zeer de vraag of je dat in de privésfeer ook moet of kan doen. Ik vind van niet.
Maar dan moeten de kunstenaars, de componisten en schrijvers op een andere manier hiervoor billijk vergoeden. Hoe kunnen we dat het beste doen? Door elke thuisdownloader voor de rechtbank te sleuren en als een misdadiger te beschouwen? Nee toch?
Uiteraard vindt Groen! elke grootschalige, commerciële namaak en piraterij strafbaar. Dat is onaanvaardbaar en te bestrijden.
Maar als met mij vindt dat muziek of literatuur waarop auteursrecht rust, voor privédoeleinden mag worden gekopieerd of gedownload, als je dat volgt, moet je artiesten op een compenserende manier vergoeden. Door ochgottekes 3 euro meer te betalen voor je harde schijf.
En ja, niet iedereen kopieert muziek of downloadt die op een harde schijf. Maar wel eens journalistieke stukken uit websites? Of literaire teksten? Solidariteit ligt aan de basis van zo’n werkwijze: iedereen betaalt een klein beetje. Veel kleine bedragjes maken voor vele artiesten een beetje meer eerlijk verdiende welvaart mogelijk.

PS Ik download of kopieer zelf nooit illegaal. En toch ben ik best bereid die kleine bijdrage te betalen. Graag zelfs als die maar bij de artiesten komt. Die bezorgen mij vaak vele uren cultureel plezier, voor zeer weinig geld.

---

Ik wens je ...

Ik wens je een zorgeloos jaar, maar daarom geen vrijblijvend jaar,

ik wens je een adembenemend jaar, maar niet noodzakelijk een turbulent jaar,

ik wens je een jaar vol emotie, maar zonder bittere tranen,

ik wens je een jaar vol humor, maar vooral veel geluk.

---