De ondergrond in gevaar

Archeologie in Vlaanderen. Niet sexy, niet hot. Een beetje verdrongen in een land met zoveel druk op de ruimte en de bodem. Vlaanderen, waar we vechten voor ieder morzel natuurgebied, landbouwgrond, woongebied of industriezone. Wie ligt dan nog wakkeer van de ondergrond, van de restanten van het verleden? Op 17 april laatstleden was het erfgoeddag met als thema “Erfgoed in Gevaar”. Dit thema was niet zomaar gekozen want hier in Vlaanderen stevenen grote delen van ons eeuwenoude verleden af op een gewisse, ongedocumenteerde vernietiging. Ondermeer door de het tergend lang wachten van de Vlaams overheid met de toepassing van het Verdrag van Malta ter bescherming van het archeologisch erfgoed.
In de ons omringende landen gaan economische ontwikkeling en archeologische erfgoedzorg duurzaam samen. Hier, in Vlaanderen, vallen archeologische opgravingen stil. Afgestudeerden vinden geen werk of dienen naar onze buurlanden te verhuizen om hun diploma te kunnen gebruiken. Dit heeft ondermeer tot gevolg dat waardevolle vindplaatsen de volgende jaren ten prooi gaan vallen aan ongebreideld grondverzet.
In vergelijking met alle ander Europese landen wordt Vlaanderen op het vlak van archeologische erfgoedzorg beetje bij beetje een ontwikkelingsland. Dat zegt althans het Forum Vlaamse Archeologie. Zij hebben gelijk. Het is jammer want heeft Vlaanderen een rijk verleden. Door de vaak zeer hoge ouderdom van de sites en de beperkte reikwijdte van geschreven bronnen is voor 99% hiervan archeologie de enige informatiebron. Schattingen en vergelijkingen met aangrenzende zones binnen onze buurlanden leren dat Vlaanderen gemiddeld 1 archeologische site per 5 ha bezit. Toch zijn er veel te weinig middelen om de zorg voor het archeologisch erfgoed te behartigen zoals het hoort en de bestaande diensten hebben vaak nauwelijks slagkracht om de minimale opdrachten te vervullen.
De archeologische wereld vraagt de Vlaamse overheid niet minder of niet meer dan preventief op te treden tegen die teloorgang van het historisch, archeologisch erfgoed. Hun belangrijkste eis is niet alleen om respectvol met het erfgoed om te gaan en de nodige wettelijke stappen te zetten die economische/ruimtelijke ontwikkeling verzoenbaar maken met het beheer van archeologische sites. De huidige Vlaamse wetgeving voorziet dit nu niet, net zomin als een financiering van preventief onderzoek. De implementatie van het Europese Verdrag van Malta zou hier een uitkomst bieden. Dit verdrag voorziet dat de veroorzaker van de vernieling van het patrimonium zijn verantwoordelijkheid opneemt en indien nodig het onderzoek van dat bodemarchief financiert. In tegenstelling tot de meeste Europese lidstaten werd tot op heden dit principe in Vlaanderen nog niet in regelgeving omgezet.
Minister Dirk Van Mechelen antwoordde mij vandaag in het Vlaams parlement dat hij het verdrag wil opnemen in de Vlaamse decreten. Zeer goed. Maar we gaan hem op tijd en stond herinneren aan zijn belofte.

Dit bericht was geplaatst op 20/04/2005 om 19u19 en is ingedeeld onder Mijn gedacht. Je kan de reacties hierop volgen via de RSS 2.0 feed. Je kan een reactie achterlaten, of een trackback vanaf je eigen website.

Reacties

Volgende post: Export Vlaanderen

Vorige post: Buda-debat

<< Terug