Lummelen vreemdelingen heelderdagen rond op straat?

Geert Bourgeois lanceerde een starterspakket voor Marokkaanse mensen die naar Vlaanderen willen komen. Goed bedoeld, maar toch niet zo helemaal goed geslaagd.
Ik zou het kunnen hebben over de vele, vaak stuitende veralgemeningen en stereotypen waarmee de brochure doorspekt is. Clichébeelden die niet alleen de Marokkaanse doelgroep zijdelings beledigt, maar ook mij als Vlaming de wenkbrauwen doet fronsen en me de vraag doet stellen wie bepaalt of ik me al dan niet een echte, goede Vlaming mag voelen. Zoals
• Neem al uw papieren mee naar Vlaanderen want u hebt ze daar zeker nodig.
• Iemand psychisch of lichamelijk pijn doen, ook uw partner of uw kinderen, is verboden.
• Een godsdienst aan anderen opleggen, mag niet.
• Het leven in Vlaanderen is duur. In de meeste gezinnen werken beide partners om alles te kunnen betalen. Daarom is het heel belangrijk dat u werk zoekt.
• Vlamingen zijn stipt: als je iets moet doen om 9u, dan doe je het ook om 9u.
• Vlamingen leven niet op straat. Ze leven vooral in hun huis.
• Vlamingen houden van rust. Na 10 uur ’s avonds mag er geen lawaai meer gemaakt worden.
• Mensen gaan niet zomaar bij elkaar op bezoek. Ze maken meestal eerst een afspraak. Ze zijn gesteld op hun privacy.
• Het gebeurt niet vaak dat getrouwde zonen of dochters inwonen bij hun ouders of schoonouders. Koppels proberen zo snel mogelijk als gezin alleen te gaan wonen.

Let wel, er staat ook heel wat nuttige informatie in voor potentiële nieuwkomers. Het pleidooi voor taalverwerving, het nut van onderwijs, onze gezondheidszorg en afvalsortering.
Maar toch ontbreekt er heel wat. We moeten de kandidaat nieuwe-Vlamingen voor meer waarschuwen dan enkel voor het natte weer. We moeten hen durven wijzen op latent racisme, op het feit dat het als vreemdeling niet evident is om een job te vinden, ondanks alle knelpuntberoepen, we moeten hen wijzen op de krapte op de woningmarkt die mensen met een vreemde naam vaak tot eerste slachtoffer maakt, op het gegeven dat hun kinderen vaak zullen moeten vechten tegen vooroordelen en het daardoor niet evident zal zijn om hun talenten ten volle te ontwikkelen.

En laat net deze brochure weer een deel van die vooroordelen bevestigen. De weinig stipte, weinig nette vreemdeling die heelderdagen rondlummelt op straat.

Misschien kan het eruit halen van die clichébeelden een eerste stap zijn om te komen tot een brochure waar die waarschuwing voor onderhuids racisme niet meer moet voorkomen. Laten we de drempels voor de nieuwkomers verlagen door daadwerkelijk in te zetten op een succesvolle integratie. Zodat de nieuwkomer terecht komt in een land dat per definitie al niet meer eng, stereotiep Vlaams is, maar een trots, open en tolerant Vlaanderen.

---

Er was ook oorlog na 14-18, over oorlogserfgoed

Uiteraard en terecht gaat er momenteel veel aandacht naar de herinnering van Wereldoorlog I. Maar dat mag er volgens mij niet toe leiden dat ons militair onroerend erfgoed van ná WO I vogelvrij verklaard wordt. Minister Bourgeois, hierover door mij ondervraagd in de Commissie Onroerend Erfgoed, belooft alvast een tandje bij te steken en zal de gemeenten met aandrang vragen om omzichtig om te springen met elke slopingsaanvraag voor militair erfgoed.

De concrete aanleiding voor mijn vraag was het Bruggenhoofd Gent, een verdedigingslinie uit het Interbellum waar de voorbije jaren enkele waardevolle bunkers van werden gesloopt. Vermits de militaire geschiedenis niet stopt aan de gemeentegrenzen, is een totaalvisie op Vlaams niveau absoluut noodzakelijk. Zonder die globale aanpak riskeren we immers om in elke gemeente –het Bruggenhoofd Gent strekt zich uit over 20 gemeentes- een alibibunker te beschermen, terwijl ogenschijnlijk onooglijke bouwwerkjes, die net historisch veel waardevoller kunnen zijn, gesloopt worden.

Minister Bourgeois erkent dat ‘een inventaris van het militaire erfgoed uit de periode 1918-1945 de beste leidraad zou zijn voor de gemeentes die moeten oordelen over slopingsaanvragen.’ Deze inventarisatie past in het historische traject dat de minister afloopt, waarbij na de oude vestingen en forten nu ook het militair erfgoed uit de eerste wereldoorlog grondig is geïnventariseerd en zo nodig beschermd. Maar voor het militair erfgoed van na WO I is er nog heel veel werk. Het merendeel is niet geïnventariseerd, laat staan beschermd. Er staan er 180 in de inventaris, terwijl er meerdere 1000den zijn. Er zijn enkele mooie voorbeelden van beschermde sites zoals de Atlantikwall aan de kust en de antitankgracht in Haacht.

Als eerste aanzet voor bescherming van recenter militair erfgoed stuurt de minister alvast een richtlijn naar alle gemeenten om bij slopingsaanvragen zijn diensten te verwittigen. Dan kan de minister beslissen tot een voorlopige bescherming voor één jaar van het relict. Een tijdspanne die kan worden gebruikt om na te gaan hoe waardevol het militair bouwsel is en of een definitieve bescherming noodzakelijk is.

Ik ben tevreden met deze voorlopige oplossing, maar hoop vooral op een snelle realisatie van een algemene inventarisatie en totaalvisie. Wanneer we nu kijken naar de Inventaris Onroerend Erfgoed moeten we vaststellen dat er nog bitter weinig gedocumenteerd, laat staan beschermd is. Nochtans is ons militair erfgoed en vooral de herinnering dat vrede geen evidentie is, te belangrijk om te laten verloren gaan.

De hele vraag plus het antwoord staat te lezen op http://docs.vlaamsparlement.be/docs/handelingen_commissies/2011-2012/c0m230lee32-16052012_voorlopig.pdf

---

Cultuurminister Joke verklapt geen operageheimen

Dat noem ik ‘kinderachtig’. Ik vraag donderdag in de commissie Cultuur aan minister Joke Schauvliege wanneer de algemene vergadering en de raad van bestuur van de Vlaamse Opera en van het Koninklijk Ballet van Vlaanderen worden samengesteld. Dat volgens het decreet had al weken geleden moeten gebeuren. De minister antwoordde donderdag dat dit een delicate aangelegenheid was, die zorgvuldig moest verlopen. En dat ik dus nog geduld moest hebben.
En zie, de dag nadien, op vrijdag hechtte Vlaamse regering op voorstel van minister Joke Schauvliege haar goedkeuring aan de voordracht van de leden van de algemene vergadering en van de raad van bestuur van de Vlaamse Opera en van het Koninklijk Ballet van Vlaanderen.
Joke wist donderdag uiteraard (?) dat ze die voordracht van leden vrijdag zou laten goedkeuren. Kon ze deze eenvoudige informatie - nog niet eens de namenlijst - dan niet meedelen? Er zijn drie mogelijke verklaringen: ofwel wil ze niet antwoorden op die simpele vraag van een oppositielid van Groen omdat ze het hem niet gunt, ofwel informeert haar kabinet hun eigen minister niet eens over de punten die zij laat beslissen op de regering, ofwel is het punt door de minister-president achter haar rug ingediend en staat haar naam er alleen op als bevoegde minister. Kortom, ofwel kinderachtige meerderheidspolitiek, ofwel knullig cultuurbeleid, ofwel is toch de handpop van hogere partijbelangen.
De namenlijst krijgt de oppositie slechts volgende week, na de goedkeuring van het verslag. Wedden dat de regering ook nu weer het Cultuurpact met voeten heeft getreden? Aan Groen is niet gevraagd een lid voor te dragen.

Een boze Bart Caron

PS Ondertussen is de samenstelling mij ter ore gekomen. Zie op deze site bij Nieuws.

---

Woont Calimero in Kortrijk? Over uniefs en Zoutenaaie

U wist het nog niet? Nu dus wel, en het is daarenboven bevestigd door Marc Reynebeau, onvolprezen en onverdacht journalist van De Standaard. Hij heeft ontdekt dat de belangrijkste norm bij de organisatie van het universitair onderwijslandschap ‘Zoetenaaie’ heet. En hij heeft nog gelijk ook. Dat steekt. Ik ben een woordje uitleg verschuldigd, nietwaar?
In het begin van de week dwarrelde een persbericht binnen, wellicht afkomstig van de mij zeer aan het hart liggende Howest, de Hogeschool West-Vlaanderen, dat er vanaf 2014 voor het eerst universitaire masterdiploma’s zullen worden afgeleverd in West-Vlaanderen. En in Kortrijk nog wel, ja. Dat is het gevolg van een samenwerking tussen Howest en de UGent. We krijgen dus echte West-Vlaamse ingenieurs, van het digitale soort bovendien. Hip, innovatief, creatief. Hip hip hoera?
Howest is toonaangevend op dit terrein van digitale en hoog innovatieve ontwikkelingen. Tot spijt van wie het benijdt. En vreemd genoeg is de opleiding niet eens bedoeld om de West-Vlamingen beter te dienen. Nee, Howest trekt studenten aan van heinde en ver, zelfs Limburgers sporen naar Kortrijk om die opleiding te volgen. Het gevolg is o.a. een merkwaardige stijging van studentenkoten in Kortrijk. Help?

Want ja, je kan niet in alles uitblinken. Mest-Vlaanderen en zeker Kortrijk is kampioen op veel andere terreinen, weeral tot spijt van wie het benijdt. We staan aan de top van het meeste fijn stof in Vlaanderen, het aantal zelfdodingen, van de duurste woningen, van de snelst toenemende vergrijzing in Vlaanderen, van de meeste grenscriminaliteit, van de meeste oppervlakte bebouwde ruimte. Maar al eeuwen staan we achteraan in de mondiale ranking van invloedrijke universiteiten en hun opleidingen.
Sorry, dat is niet de schuld van de West-Vlamingen, maar van de proffen van de KUL. Zij lieten al verschillende keren horen dat ze zeer tegen hun zin naar Kortrijk kwamen/komen om les te geven. Een veel te grote tijdsinvestering en zeker geen plek om te komen wonen, want er valt weinig interessants te beleven. En dus, er komen geen masters van de KUL in West-Vlaanderen.

En geloof het of niet, maar een diepe zucht van verlichting blaast de West-Vlaamse straten en pleinen schoon. Want, elke Calimero studeerde of studeert eigenlijk veel liever in Gent of Leuven, desnoods in Antwerpen of Brugge als het niet anders kan. Alles liever dan in je autochtone omgeving te moeten blijven. Dat resulteerde decennia lang in vele asielvragen in Gent, een levend bewijs toch? Gent wordt trouwens langzaam maar zeker de hoofdstad van West-Vlaanderen. Om maar te zeggen dat West-Vlamingen geen vragende partij zijn voor een eigen universiteit, we gaan liever op een ander. Waarom de KUL dan een afdeling oprichtte in de Guldensporenstad? Missiewerk? Om achtergebleven volksstammen op te leiden? Helemaal niet. De Kulak, dochter van de KUL, is indertijd alleen opgericht om een tegengewicht te bieden tegen de barbaarse ‘rijks’universiteit in Gent, die al te vaak werd bezocht door afvallige West-Vlamingen. Een paar jaar Kulak en dan doorgechast naar het moederhuis in Leuven. En nu, enkele decennia later neemt de UGent gewoon weerwraak. Voilà, meer is het niet.

Nee, de norm is niet ‘Zoetenaaie’, maar (beetje) katholiek versus (beetje) vrijzinnig, Leuven tegen Gent en bovenal de strijd om macht in de universitaire wereld. En dus, mijnheer M.R., zeer gewaardeerde journalist van DS is niet Calimero de schuldige, maar die onnozele schoolstrijd, al is die ondertussen verveld, van ideologie naar de platte strijd om macht en invloed.

PS Zoetenaaie, zo schrijft M.R. in DS. Het dorp heet eigenlijk Zoutenaaie. Maar laat dat een detail zijn, de modale inboorling spreekt er toch over ‘ier’.

---

’ t Groot gedelf maakt brandhout van studie Schipdonkkanaal

Actiegroep ’t Groot Gedelf, die zich verzet tegen de verbreding van het Schipdonkkanaal, heeft indruk gemaakt in de Vlaamse commissie voor openbare werken en mobiliteit. De actievoerders maakten brandhout van de vorige studies, en stelden een tegenstudie voor. Daarin staat dat er nu al problemen zijn met de waterhuishouding en verzilting in de polders, zonder nieuwe kanalen, in Vlaanderen en Noord-Frankrijk.
En dan te bedenken dat de NMBS geen aanstalten maakt om de spoorwegbrug in Kortrijk te verhogen zodat schepen van 4.500 ton naar Frankrijk kunnen varen, en dat de Fransen evenmin direct plannen hebben om hun bruggen te verhogen zodat er schepen met drie lagen containers onderdoor kunnen varen.
Het Schipdonkkanaal dreigt de Oosterweelverbinding van West- en Oost-Vlaanderen te worden.
ZIe http://www.focus-wtv.tv/video/t-groot-gedelf-maakt-brandhout-van-studie-schipdonkkanaal met o.m. een interview van de beheerder van deze website.

---

Het ene pact is het andere niet

Cultuurpact
Pacta sunt servanda. Het werd de voorbije jaren één van de leidmotieven van de Vlaamse Regering. Niet toevallig in de taal van Cicero, de enige vreemde taal die door de grote Vlaamsche roerganger echt wordt getolereerd, waarmee zelfs wordt gekoketteerd.
Pacta sunt servanda, behalve dan het Cultuurpact blijkbaar.

Pacta sunt servanda kreeg recent een nieuwe vertaling. Pacten zijn niet langer om gerespecteerd te worden, pacten dienen om te bedienen. Politieke vrienden met name.
Bij de hersamenstelling van de besturen van de grote Vlaamse instellingen pleegt de meerderheid en met name de N-VA een ware coup. deSingel kreeg vorige week 11 nieuwe bestuurders. Onder hen slechts 1 iemand met een oppositiekleur, een open VLD’er. De regering duidde voor de algemene vergadering 10 nieuwe leden aan, liefst 6 mensen van N-VA-strekking. Groen wordt onder de graszoden geschoven. Ongezien en ongehoord. Straks volgen de Vlaamse Opera en het Ballet van Vlaanderen.

Ik ben verontwaardigd dat een minderheid zijn die uit de boot wordt geduwd. Want daar draait het nu net om. Het Cultuurpact regelt de gegarandeerde vertegenwoordiging in de raden van bestuur van alle openbare culturele Instellingen, zoals cultuurcentra of musea. Ook filosofische en ideologische minderheden moeten er hun stem kunnen laten horen. Cultuur is te kostbaar om in de handen te vallen van een toevallig heersende meerderheid, om te moeten dansen naar de pijpen van bestuurders die nu eens liever naar links zien dansen en na de volgende verkiezingen liever naar rechts. Cultuur moet boven de politiek staan.

Ja maar, hoor ik je denken, eerst ben je pissed off omdat Groen geen zitje meer heeft in het bestuur van deSingel en dan zeg je dat politici zich niet moeten inlaten met de cultuur. Inderdaad. Het zou een ideale wereld zijn mochten onze grote instellingen bestuurd worden door een mengelmoes van mensen, progressieven en conservatieven,  connaisseurs en amateurs, gevestigde waarden en jonge springers. Een mengelmoes met hun liefde voor kunst en cultuur als grootste gemene deler. Maar geen politieke waterdragers. Kijk eens naar de huidige besturen ...
Groen heeft er steeds een erezaak van gemaakt om een dergelijke liefhebber af te vaardigen in de besturen, niet één of andere uitgerangeerde oudgediende of trouwe partijsoldaat die een troostprijsje gegund wordt. Maar dat is niet overal zo ...

A’pen
En dan is er nog dit galletje over de provincialistische, of is het de parochiale denkwijze van de Vlaamse regering?
De raad van bestuur van deSingel zou m.i. toch moeten bestaan uit een diverse groep bestuurders, die uit het hele Vlaamse land afkomstig zijn. Is deSingel niet een culturele instelling die bedoeld is om internationale kunstcreaties te brengen en te tonen aan alle Vlamingen? We hebben slechts één dergelijke instelling. Hoe is het dan te verklaren dat de Vlaamse regering enkel bestuurders aanstelt die afkomstig zijn uit Antwerpen zelf, behalve een paar mensen uit de internationale periferie uit Mortsel en Zoersel? Meent de Vlaamse regering echt dat deSingel in de toekomst een lokaal Cultuurcentrum moet worden? Dorpspolitiek heet dat, van het zuiverste water. En het doet deSingel oneer aan, en geen klein beetje.

---

De trein is een beetje reizen en dus ook verkeer

Minister Lieten moest gisteren in de commissie Media van het Vlaams Parlement toegeven dat de VRT bij het begrip verkeersinformatie meteen denkt aan autoverkeer. Ze beloofde dat de openbare omroep een tandje zal bij steken wat de duurzame mobiliteitsbronnen betreft.

Aanleiding was een mijn vraag hierover. Ik nam de proef op de som in het weekend van 14 en 15 april. Toen was de E313 afgesloten voor werkzaamheden en was de spoorlijn Gent-Antwerpen onbruikbaar wegens een treinongeval in Melsele. Wie op zondagmorgen van 7 uur tot de middag naar Studio Brussel luisterde, kreeg 7 keer te horen dat de E313 was afgesloten, vaak met suggesties over alternatieve reiswegen. Van informatie over het spoor was er… geen spoor.

Enkele dagen later was het weer raak. Een brand in het station van Lier was het hoofdpunt in het radionieuws, maar informatie over onderbroken lijnen en vervangende bussen was niet te horen in het verkeersoverzicht.

Uit gegevens van de VRT-studiedienst blijkt dat de verkeersinformatie veel automobilisten bereikt, zo’n 2,4 miljoen op weekbasis, en dat de tevredenheid erover heel groot is. Mochten ook treinreizigers tijdig geïnformeerd raken over de grote calamiteiten op het spoor, zou die tevreden enkel toenemen, denk ik. Ik verwacht uiteraard geen overzicht van alle ‘normale’ vertragingen. Er zou anders weinig radio overblijven.

---

Erfgoedbeleid voer je niet door het begraven van wat waardevol is

Een adviescommissie met een historiek van ruim 175 jaar. Die moet gekoesterd worden, hoog geacht, moet verheven worden tot erfgoed met de hoogste graad van bescherming. Helaas. Dat is buiten haar voogdijminister gerekend.

Het ontslag van de voorzitters van de commissies van de eerbiedwaardige Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen (KCML) komt niet onverwacht. Het nieuwe erfgoeddecreet dat minister Bourgeois voorbereid, of moeten we zeggen: samenschraapt, is niet enkel gehypothekeerd door diepe meningsverschillen, ook binnen de meerderheid van deze regering. Maar meer nog, bij decreet wordt de commissie gewoonweg afgeschaft. Weg met die lastige adviseurs, denkt Geert Bourgeois in zijn binnenste. Voortaan zal mijn administratie die panden beschermen of deklasseren, zoals ik dat wil.

Dat de voorbereidingen van het nieuwe decreet niet op wieltjes liepen, is binnen de erfgoedsector niet enkel een publiek geheim, maar vooral ook bron van groot ongenoegen en angst. De hoorzittingen in het Vlaams parlement waren gekruid met negatieve reacties uit de brede sector van de erfgoedzorg, maar ook van eigenaars, bouwondernemers en adviesorganen. Dat er onenigheid is, moge niet vreemd zijn. Zorg voor het onroerend erfgoed is een stekelige kwestie die permanent een balans moet zoeken tussen de zorg voor het betekenisvolle verleden van monumenten en landschappen en de drang van de maatschappij om af te breken en te vernieuwen.

In die spanning probeert Geert Bourgeois te balanceren. Maar hij lijkt daarbij vooral bekommerd om het behoud van zijn evenwicht op de balk, eerder dan uit te pakken met een heldere en scherpe visie op de plaats van het onroerend erfgoed in de samenleving van morgen. Wanneer hij, na veel horten en stoten, uiteindelijk aan een tekst van een decreet geraakte, bleek dit ontwerp dan ook vooral onevenwichtig.  Sommige delen zijn gedetailleerd uitgewerkt (archeologie, handhaving, bescherming) terwijl andere onderdelen van dit beleidsveld, zoals de financiering van restauratie, zeer oppervlakkig zijn uitgewerkt. Niet consequent noch consistent.
De heikele punten, zeg maar hetgeen waarover er binnen de Vlaamse Regering geen consensus is, worden uitgerekend aan die Vlaamse regering overgelaten. En dat zijn er heel wat. Meer dan 100 bepalingen uit het ontwerpdecreet moeten verder geregeld worden in uitvoeringsbesluiten van de Vlaamse regering.  Wat een soep.

Een gemiste kans is de onvoldoende invulling die gegeven wordt aan een integrale en geïntegreerde benadering van onroerend erfgoed. Gefragmenteerd, zonder aandacht voor de wisselwerking tussen onroerend erfgoed, ruimtelijke ordening en cultureel erfgoed. De uitgebreide instrumenten die voorzien worden voor handhaving (straffen en boeten), staan in schril contrast met het gebrek aan maatregelen om de burger en de relevante actoren actief te betrekken bij het onroerend erfgoedbeleid (sensibiliseren en goesting doen krijgen). Wervende kracht om de zorg voor erfgoed te ‘omarmen’ roept het ontwerpdecreet niet op.

Maar nog veel erger is dat er onvoldoende duidelijkheid is over de financiering en het budget voor de uitvoering van dit ontwerpdecreet. Wie zal wat betalen, de restauraties, de onderzoeken door archeologen enz.? Welke ratio heerst hier?
Welke rol krijgen de gemeenten? Ja, ze mogen trots de erkenning als erfgoedgemeente nastreven, maar welke meerwaarde biedt dit. Akkoord, ze mogen de kastanjes uit het vuur halen, heikele beslissingen nemen en vastgoedpromotoren stokken in de wielen steken (of net niet), maar wat het hen kost? Nee dat weten ze nog niet.
En wat met de provincies, die andere instituten waar Bourgeois weinig erfgoedwaarde aan hecht? Tot nu toe waren deze vooral machteloze cofinanciers van restauraties, maar in het nieuwe ontwerp van decreet zijn zij spoorloos verdwenen. Met hen de centen? Dat zou naar Vlaanderen gaan, maar Bourgeois zou de premies met 1à à 20 procent willen verminderen.

Niet toevallig is archeologie het meest gedetailleerd uitgewerkte hoofdstuk. Leeft er binnen de meerderheid dan wel een consensus over de waarde van archeologie? Het zou mooi zijn, maar ik vrees dat er angeltje in schuilt. Het ontwerp is immers een schoolvoorbeeld van zelfbediening door de Vlaamse regering, ingegeven door schrik voor archeologie. Aan de verplichting tot archeologisch vooronderzoek is erg veel gesleuteld.  Er zijn vrijstellingen van de verplichting tot de opmaak van een archeologienota in allerlei zones. Er zijn allerlei ontsnappingsroutes voorzien.  Vooral voor de overheid zelf ook. Alle openbare infrastructuur zoals wegen, luchthavens, elektriciteitsleidingen enz… en alle uitrusting ervoor zijn vrijgesteld. Denk hierbij aan Aquafin, Openbare Werken, Wegen enz.  Joepie. De overheid mag wat ze niet toestaat aan de privé.

En nog dit: de inventarissen zijn een oud zeer. Bourgeois wil nu dat de inventarissen worden ‘vastgesteld’ na
een openbaar onderzoek. Hier is duidelijk sprake van een onevenwicht tussen de administratieve last om het openbaar onderzoek te voeren en de rechtsgevolgen van de opname in de inventaris, die zeer beperkt zijn. Een onevenwicht dat diametraal staat tegenover het heilige huisje van planlastvermindering van onze Vlaamse regering.

Om toch enigszins positief te landen, moeten we toegeven dat het hoofdstuk beschermingen en erfgoedlandschappen niet slecht is. Behalve dat er voor bescherming advies vraagt aan zowat alle administraties die met gewestmateries te maken hebben (mobiliteit, openbare werken enz…) Zoiets regel je toch niet in een decreet? Dit is toch interne organisatie binnenin de Vlaamse overheid? Het wijst weeral op een gebrek aan vertrouwen. Daarenboven staat Cultuur, als bevoegde instantie voor roerend erfgoed toch een gedoodverfde primaire partner, niet bij de beleidsdomeinen waar advies gevraagd wordt.

Het zo groots aangekondigde alomvattend erfgoeddecreet blijkt dus een lege doos te gaan worden. Een decreet dat meer vragen oproept, dan dat het kan beantwoorden. Een decreet dat meer achterpoorten creëert dan openingen naar een consequent, consistent, maar vooral gevleugeld en gedragen erfgoedbeleid.

---

Een berichtje: R.R. maakte er een einde aan

In onze stad gebeurde een klein drama, dat haast onopgemerkt voorbij ging. Ondanks het feit dat de lokale kranten er wel aandacht aan besteedden. Maar het passeerde, zoals elk groot drama van de kleine man, en is al haast vergeten.
De kranten vermeldden de naam van de man voluit, maar ik houd het op R.R. Hij moest tegen 31 maart zijn huisje verlaten. Niet dat hij zo ruim woonde. Hij woonde in een vervallen pand op een industrieterrein tussen Kortrijk en Heule. Hij moest weg omdat de 36 erfgenamen geld wilden maken van dit huisje en er nieuwe woningen wilden bouwen. Zo ongewoon is dat eigenlijk niet.
Alleen, de man wilde niet weg. In Het Nieuwsblad lazen we: ‘Ik ben sinds 2006 conciërge op dit oude bedrijventerrein. Ik verbouwde een schuurtje tot een woning en hield een oogje in het zeil, in samenspraak met de eigenares. De dame stierf echter. Ze had geen kinderen, maar er zijn wel 36 erfgenamen.’

De man ging op zoek naar een nieuw onderkomen, onder meer via het OCMW, het Sociaal Verhuurkantoor De Poort e.a. maar hij belandde op een wachtlijst. In een huurwoning van deze diensten kon hij niet terecht omdat hij daar zijn hondje niet mocht meenemen. Hij wou ook niet op een kamer wonen zonder zijn hond. In dezelfde krant zei hij: ‘‘Ik werkte achttien jaar bij Fenaux en tien jaar bij Prado, beiden textielbedrijven, ik was daarnaast vijftien jaar zelfstandige in bijberoep. Ik boorde tapijten af in een loods op deze site, maar ook die wordt nu afgebroken. Van al dat werken kreeg ik hevige rugpijn en intussen ben ik invalide verklaard.’ Als hij niet verhuisde, dreigde voor hem een zware boete.

En op zaterdag 7 april stond in de krant opnieuw een bericht:  Heulenaar R.R. (49) is gisteren dood aangetroffen in zijn woning. De man moest zijn huis op bevel verlaten. Blijkbaar zag de man geen perspectief en ‘benam zich van het leven’. Zijn hond Fifi werd opgevangen door een kennis.

Een fait divers? Een persoonlijk drama? Was er meer aan de hand? Een ding staat vast: hoe goed onze sociale diensten ook zijn uitgebouwd, ze kunnen niet vermijden dat er steeds mensen door de mazen van het (maatschappelijk) net vallen. Crisisopvang van het OCMW is mogelijk .... De beste voorzieningen kunnen persoonlijke drama’s niet steeds voorkomen.

Misschien of wellicht waren er problemen die wij buitenstaanders niet kennen, maar ik kan mij wel iets inbeelden ... alleenstaand, zonder job, een laag inkomen, zonder vooruitzicht op een woonst, en gedwongen je huisdier af te staan. Wat had de man nog over? Niks of bijna niks meer ... Wat heb je om naar uit te kijken? En zijn er niet veel mensen in onze samenleving die zich in vergelijkbare situaties bevinden? Met even weinig perspectief. Onze rijke en hoog ontwikkelde samenleving staat machteloos toe te kijken als er zich persoonlijke drama’s afspelen. Hoe kan dat in Godsnaam vandaag nog gebeuren?

Het is geen alleenstaand geval. Nee. Elke dag vind je dergelijke berichten in de krant, als ze al de krant halen. Ik word boos op die harde neoliberale Vlaamse samenleving. Ze is vooral goed in het uitsluiten en vergeten van mensen, van mensen die niet passen in het ideaal van vandaag, een ideaal van hard werken, veel geld verdienen en persoonlijk succes behalen.
Niet iedereen is daarvoor geschikt, nietwaar .... en we mogen nog 100 nieuwe sociale diensten creëren, ze zullen dit soort problemen niet oplossen.

---

Asielzoekers onterecht geregulariseerd?

Tijdens een concert in deze goede week schreef ik deze gedachte neer op de rug van het programmablaadje. Over de asielzoekers die al een tijd in hongerstaking zijn. Hebben ze het recht om (verblijfs)papieren te eisen? Er lijkt wel een harde consensus te groeien tegen hun actie. Zijn wij Belgen zo hard en genadeloos geworden?
Of liever, hebben mensen geen recht om te zoeken naar een plek om te gaan wonen waar het beter is voor zichzelf en hun familie? Wie vindt dat we beperkingen mogen opleggen aan mensen die op zoek gaan naar meer geluk? Hadden de Vlamingen die indertijd uitweken naar Amerika en Canada, dat dan ook niet mogen doen?
Die vele asielzoekers die naar hier komen, met eerbare bedoelingen maar vaak ook bedrogen door mensenhandelaars, zijn er allen van overtuigd dat België (en West-Europa) het land is van melk en honing, van een gegarandeerde uitkering, een mooie sociale woning en vele opleidings- en jobkansen. Tot ze hier effectief zijn. Dan blijkt dat helemaal niet zo te zijn, zeker niet voor hen.
Waarom blijven ze dan niet thuis? Dat zouden ze wel doen als het in in eigen land even goed zou zijn om te leven als hier, denk ik dan. Maar het is niet zo, en ze blijven komen. Talrijk. En dus dreigt Fort Europa overstroomd te worden, en sluit het de grenzen, of het probeert het dat te doen.

Er is nog weinig begrip voor nieuwkomers. Staatssecretaris Maggie D.B. kan een onbarmhartig beleid voeren, met applaus van de meeste partijen. Hoe is het toch zo ver kunnen komen? Nieuw is het niet, denk ik dan. Etnisch-culturele verschillen zijn dankbaar als vijandbeeld. Een ‘vreemde’ vijand beladen met Israëls zonden is simpel. Een andere religie, afwijkende normen en waarden, een gekleurd uiterlijk, ... klaar. De geschiedenis zit vol rampzalige voorbeelden. We evolueren vandaag alweer in de richting van een explosie, een etnisch-culturele alweer. Niet in verre continenten, maar in het rijke Westen, oord van hebberigheid en egoïsme. Het dampt en stoomt net onder de oppervlakte, klaar om uit te barsten.

Is de solidariteit verdwenen? Nee, we willen nog zorgen voor elkaar, voor zover ‘elkaar’ gelijk is aan blank, Nederlandstalig, en uit Vlaamse klei opgetrokken. Vlaamse sukkelaars krijgen nog mededogen, voor zover het hun ‘eigen schuld dikke bult’ niet is. Langdurig werkloos, geen diploma, ziek, failliet gegaan? Als het je eigen schuld is, kan die Vlaming morgen ook op zijn eigen blaren gaan zitten.
De samenleving wordt elke dag harder. Je moet het niet meer op de maatschappij steken, de individuele verantwoordelijkheid neemt hand over hand toe, terwijl structurele oorzaken niet meer aanvaard worden ... Zeer Amerikaans. Een harde struggle voor life. De sociale zekerheid bijv. wordt beetje bij beetje in die richting hervormd: sparen voor je pensioen, je private hospitalisatieverzekering enz.  Daarin passen die vreemde mensen ook niet.

Die asielzoekers kan je ontmoedigen om te komen, je kan ze terugsturen, opsluiten enz. Maar zolang we – ja, dat is ieders verantwoordelijkheid – het voor hen niet beter maken in hun eigen land, zolang we de rijkdom niet eerlijker verdelen op deze planeet, zolang gaan mensen (proberen te) verhuizen naar betere oorden. Je kan ze een tijdje afremmen met harde maatregelen, maar als er geen grondige oplossing komt ...
Pleit ik voor open grenzen? Eigenlijk wel, het is het enige middel om tot die herverdeling te komen. Al besef ik evenzeer dat het misschien nog meer bloed, zweet en tranen zou veroorzaken dan het huidig asielbeleid.

Maar wie stelt dat de twee regularisatiecampagnes uit het recente verleden onterecht waren ... zit echter ook dik fout. Wat wil wil je, met zo’n klungelig asielbeleid deed België niets anders dan mensen hoop geven. Het is verrekt niet de schuld van de asielzoekers, maar van de politieke verantwoordelijken.

---

Drie keer ontroerd op een dag ...met dank aan Enter

Drie voorstellingen gezien op Enter. En zeer blijgezind naar huis gegaan. Enter is een sociaalartistiek - wat een kutwoord, maar er is nog geen beter -  festival. Voorstellingen van gewone en buitengewone mensen die artistieke creaties maken. Professionele kunstenaars coachen en inspireren. Maar die creaties worden gemaakt met en gespeeld door mensen die leven in armoede, of personen met een handicap, of mensen die dikke pech hadden in hun leven, of hoe omschrijf je deze bijzondere mensen zonder hen te stigmatiseren. Ze maken theater, film, beeldende kunst, muziek enzovoort. Hun achtergrond, hun speciale vaardigheden, de context, het zijn allemaal factoren die leiden tot een zeer eigen artistieke expressie en een eigen taal. Die is anders dan die van professionele acteurs bijvoorbeeld, maar ook anders dan die van amateurs. Het is speciaal, maar heel vaak van een hoog artistiek niveau.

Dat mocht ik vandaag weer eens vaststellen. En hoe. Drie voorstellingen zag ik, en drie keer was ik na de voorstelling diep ontroerd en van mijn melk. Het is lang geleden dat ik dat nog beleefde.
Ik zag een sobere maar uitgepuurde Oom Wanja, Nonkel Wanj voor de gelegenheid, gespeeld door Compagnie Tartaren. De tekst ging zelfs niet ver weg van het origineel, de karakters waren glashelder, maar ook onbarmhartig getypeerd, vooral de beklijvende Sonja. Mooie regie van Ivan Vrambout, Dat de voorstelling in de oude refter van de Sint-Baafsabdij werd gespeeld, droeg bij tot de magie - zo’n schitterende ruimte.
Ik zag de ruwe montage van de film ‘Een Familiedrama’, van o.a. Dominique Vanmalder en Jan Geers, met acteurs uit diverse sociaalartistieke projecten. Ik werd stil, heel stil van de film. De thematiek, over het uit de weg ruimen van een echtgenoot, werd met veel klasse, maar ook met veel humor gebracht.
En tenslotte het strafste kippenvelmoment van de dag, het concert van Recht-Op, een productie van Rataplan. Rock en pop door de mensen van een armoedevereniging. Eigentijds, swingend, in een concept van Hans van Cauwenberghe. Het deed me heel erg denken aan Young at Heart, een Amerikaanse band/koor van krasse senioren, dat covers zingt uit de rockgeschiedenis. Het verschil is dat het geen covers zijn, maar originele nummers die recht uit hun hart komen, uit hun leefwereld en sfeer. Ambiance en kwetsbaarheid. Om eerlijk te zijn, ik kon dat traantje niet tegenhouden.
En door een zonnig Gent gestapt. Wat een mooie dag.

---

Mag het een ietsje meer zijn?

De VRT heeft het voorbije jaar goed geboerd en dat verdient een bloemetje. Daarom overweegt de openbare omroep om aan zijn personeelsleden een bescheiden bonus uit te betalen. Een extraatje van 1% voor de mensen van de werkvloer, dat voor het management kan oplopen tot 6%.

Uiteraard is het nog slechts een denkpiste en wordt het woord bonus in de communicatie zelfs ten stelligste vermeden. Toch gaan er her en der knipperlichten aan.

We zitten namelijk in een tijd van efficiëntiewinsten en kaasschaven. Alle vet wordt afgeroomd, ook bij de openbare omroep. Het is immers niet omdat de dotatie – terecht – verhoogde dat de VRT de tering niet naar de nering hoeft te zetten. Er was een afvloei van personeel en ook bij de vakbonden wordt er verrast gereageerd op het nieuws dat er plots financiële ruimte zou zijn. Bij recente sociale onderhandeling, waarbij het optrekken van de laagste lonen werd gevraagd, werd hen immers medegedeeld dat deze ruimte er niet was.

Het lanceren van een ballonnetje over het uitbetalen van een extra-verloning kon moeilijk op een slechter moment vallen. Het onbegrip bij de bevolking omtrent de riante bonussen in de banksector, bij AB Inbev, maar evenzeer bij Belgacom, nog steeds voor een groot deel een overheidsbedrijf, is begrijpelijk groot. Nu spreken over bonussen bij een openbare omroep wijst op enige wereldvreemdheid en is niet bepaald gepast.

Heeft de VRT de jongste tijd dan niet goed gewerkt? Verdienen de werknemers geen beperkt extraatje? Laat me duidelijk wezen: Ja. Maar er zijn enkele grote maars. Om te beginnen is er de maatstaf die als argument wordt gebruikt. De bonus wordt gelanceerd omdat de VRT goed scoort in de kijk- en luistercijfers. Kwantiteit als toetssteen. Verwachten we van de openbare omroep niet net dat hij uitblinkt in kwaliteit, in divers aanbod, ook voor kleinere doelgroepen, de meerwaardezoeker? Moet de VRT meestappen in het commercieel opbod?

Hetzelfde geldt voor het volgende argument. De bonussen moeten de openbare omroep behoeden voor een leegloop. Het is absurd te denken dat je personeelsleden aan je kan binden met een eenmalige bescheiden bonus. Evenmin is het geloofwaardig dat de VRT de strijd met headhuntende commerciële zenders zou aankunnen. Ook in dat opbod moet de VRT dus niet meestappen.

En dan is er nog de maar van de eerlijke verdeling. Waarom zou het management ook percentueel een grotere bonus moeten krijgen dan het voetvolk. Met een vast percentage extra zou de loonkloof al opnieuw stijgen, maar er is sprake van een bonus die tot zes keer hoger ligt, berekend op het per definitie al hogere loon. Het heeft er de schijn van dat de basis enige kruimels wordt gegund als glijmiddel voor de mooiere bonussen voor de happy few. Enkel eenzelfde bonus in centen voor elk personeelslid zou pas een sterk signaal zijn van ‘we zijn samen goed bezig’.

Tot slot is er natuurlijk ook nog de grote vraag naar de wenselijkheid om als bestuurder van een openbare instelling die grotendeels gefinancierd wordt door de Vlaamse burger, te overwegen bonussen uit te betalen. Nog los van de tijdsgeest blijft dit immers een besteding van belastingsgeld. Gemeenschapsgeld dat vrijgevig wordt uitgedeeld.

Ik ben het er absoluut mee eens dat de bedragen die circuleren vrij bescheiden zijn en in niets te vergelijken met de excessen van de Bellensen en Brito’s van deze wereld. Toch vind ik enige waakzaamheid en kritische reflex aangewezen.

---