bartcaron.be

Advies voor een democratisch en pluralistisch cultuurbeleid

Ingediend op oktober 14th, 2019 door bartcaron

Beste minister van Cultuur,
Waarde Minister-President,

Zonder enige twijfel ondergaat u in de komende periode een lawine aan brieven boordevol verwachtingen. Vaak heel legitiem. Zeker de cultuursector torst zware zorgen. Ook daarom overweegt u wellicht om ons, scherpslijpers van cultuurbeleid, hieromtrent om advies te vragen. Daarop hebben we niet gewacht, ons voluntarisme genereerde volgende adviezen. Samen maken we immers een beter Vlaanderen.

Vooreerst felicitaties met uw aanstelling als minister met de belangrijkste Vlaamse bevoegdheid. We bedoelen daarmee voor de goede orde ‘cultuur’. Dat deze bevoegdheid meteen naar de gewichtigste ministerpost van Vlaanderen gaat, bewijst dat ook u heeft begrepen wat er op het spel staat.

Waar Marx de economie als onderbouw van de samenleving definieerde, vinden u en wij dat deze eer cultuur toekomt. Toch de absolute basis van onze Vlaamse gemeenschap, bakermat van canons en cultuurkanonnen, gesierd met een juist en voluptueus wapperende leeuwenvlag. Is cultuur niet het grote vat van zingeving, waaruit burgers slurpen om zichzelf en hun samenleving zin te geven. Heel vergelijkbaar met uw vakgebied, de politiek, toch een ernstige zaak die waarde, betekenis en samenleven vormgeeft. Smeden cultuur en politiek hier geen schoon huwelijk?

Laat ons van in het begin duidelijk zijn. In België, dus ook Vlaanderen, bepaalt een wet wat cultuur is. Het gaat over de begrenzing van de terreinen waarop u mag werken, verkaveld in onder andere de kunsten, het sociaal-cultureel werk, de bibliotheken, de luister van de taal, de media… We vermoedden al dat dat laatste wel uit uw portefeuille zou vallen. De sappige economische belangen prevaleren vaak. Daar stappen u en wij niet in mee.

Voor ons kan cultuurbeleid, inclusief media, niet anders dan ideologisch zijn. Dus gebaseerd op een enigszins samenhangend kader van waarden en normen. Ook al zijn we het niet zo eens met uw ideologie, we waarderen het wel dat u die expliciet te kennen geeft. Daar kunnen we ons tenminste tegenover verhouden. We zijn overtuigd dat u als politiek ambachtsmens in staat bent om uw beleid te bouwen op wat u ethisch, moreel en politiek belangrijk vindt. In tegenstelling tot sommige van uw voorgangers, die toch liever de neutrale houding van manager en beheerder veinsden. Of ze re(a)geerden als een lauwe rentmeesteres, zonder enige overtuiging.

Deze opening naar ideologie en politiek grijpen we graag aan om u twee principes te adviseren. Voor ons kan een ‘goed en schoon’ cultuurbeleid niet anders dan democratisch en pluralistisch zijn. We beseffen de holle echo’s die deze begrippen vergezellen. Vandaar onze verdere concretisering en vooral de ‘actieve’ invulling ervan. (meer…)


De besparingen op subsidies

Ingediend op oktober 9th, 2019 door bartcaron

Dit zijn de besparingen op subsidies. De cultuur- en jeugdsector moeten bloeden. Inclusief het middenveld. Als je weet dat cultuur, jeugd, sport en media samen slechts 2,5% van de Vlaamse begroting vertegenwoordigen, maar moeten instaan voor 17% van de besparingen op subsidies, dan is het duidelijk dat de prioriteiten hier niet liggen. Dat is al te beleefd uitgedrukt. Het is eigenlijk eenvoudig: we zullen deze mondige en kritische sector een lesje leren.

Ook de betrokken administratie deelt van de brokken.

Het is een regelrechte schande, als je weet dat in de vorige legislatuur ook al geknipt is bij deze sectoren. De kaasschaaf zal dus opnieuw boven gehaald worden. Ik ben zeer nieuwsgierig wie de grootste slachtoffers zullen zijn. Een beredeneerde gok: niet de grote instellingen, niet de traditie, maar alle vernieuwende werkingen, zoals de etnisch-culturele federaties, de projectsubsidies (zeker in de kunsten), de bovenbouw en delen van het sociaal-cultureel middenveld. Mijn hart bloedt.


‘Cultuur als kruiwagen voor natievorming. Dat belooft weinig goeds’

Ingediend op oktober 1st, 2019 door bartcaron

Cultuurbeleid moet ten dienste staan van de Vlaamse natievorming. Dat is punt één van dit hoofdstuk en meteen het hoofdmotief voor een cultuurbeleid. Zie ‘een sterke en zelfzekere natie waar Vlamingen fier op zijn‘. Ik wil er gerust fier op zijn, op mijn Vlaanderen, maar ik zou liever denken vanuit artistieke ontwikkeling, cultuurparticipatie, gemeenschapsvorming, emancipatie en empowerment, zorg voor ons erfgoed…
De kunsten, het erfgoed, de fondsen voor letteren en film moeten vooral die doelstelling dienen. Het wordt hun belangrijkste levenslijn, een soort subsidieverzekering. Cultuur als kruiwagen voor natievorming. Daar zijn de geschiedenis veel slecht uitgedraaide voorbeelden van te vinden…

En als het niet over onze natie gaat, dan zien we snel een communautaire hint. Begrijpelijk, cultuur is de drager van onze identiteit. Dat merk je ook in dit regeerakkoord. Onder meer aan de passage over Kanal (Kanal moet ook een duidelijke Vlaamse stempel dragen). Alleen, over welke identiteit gaat het? Een meervoudige? Een eenzijdige?

Er is blijkbaar geld, de begroting mag in het rood gaan. Er worden in vele hoofdstukken budgetstijgingen aangekondigd, maar niet in dat over Cultuur. Integendeel, moeten we ons ongerust maken over de passage in het hoofdstuk begroting? Daar lezen we o.a. “(…) We vragen een grondige efficiëntie-oefening aan een reeks gesubsidieerde sectoren in de samenleving. Bovendien maken we in alle inhoudelijke domeinen specifieke keuzes om middelen te verschuiven naar de meest prioritaire maatschappelijke noden in die domeinen en we remmen tevens enkele automatische groeipaden een beetje af.” Lees ik dat de indexeringen worden afgebouwd of sterk verminderd? Moeten we vrezen dat cultuur niet bij de ‘meest prioritaire maatschappelijke noden’ hoort? Daar moet snel duidelijkheid over komen. (meer…)


De Wever: Cultuur ten dienste van natievorming en identiteit

Ingediend op augustus 12th, 2019 door bartcaron

Twee opmerkelijke teksten die over cultuurbeleid gaan, vandaag. Er is de formatienota van Bart De Wever, met een opvallend stuk over cultuur. Dat er zo’n passage voorkomt, is eigenlijk niet zo verbazend voor een partij die identiteit centraal stelt. Cultuur is immers dé bouwsteen van identiteit. En verder een meer dan terecht opiniestuk in De Standaard over onze bijzonder slecht betaalde beroepsgroep: kunstenaars.

Dit schrijft De Wever: “Vlaanderen kan pas echt stralen als het ook cultureel straalt.” Dat is nog juist ook. Dan verwijst de nota naar de Vlaamse Meesters – uit heden en verleden en in alle creatieve richtingen – die het uithangbord moeten worden van de grootsheid die Vlaanderen in zich heeft (sic). En dan de niet zo verbazende paragraaf over de grote kunstinstellingen die de artistieke topambassadeurs die Vlaanderen internationaal op de kaart moeten zetten. De traditie voorop dus. Maar ook een visie die niet uitgaat van een groeiproces van kunstenaars. Alsof ze zo geboren worden. Alsof ze zonder steun van de Vlaamse overheid de top hebben bereikt, wat zeker geldt voor hedendaagse topartiesten.
Ook het Vlaamse culturele erfgoed verdient een financiële inhaalbeweging. Allez vooruit, dat is nog terecht ook. Alleen mogen we hopen dat dit niet samenvalt met de Vlaamse meesters die in grote blockbustertentoonstellingen zijn verpakt en toeristisch / commercieel worden geëxploiteerd. (meer…)

Ingediend onder geen categorie Reacties uitgeschakeld voor De Wever: Cultuur ten dienste van natievorming en identiteit

Een balans tussen landbouw en natuur is echt niet zo ver weg

Ingediend op juli 4th, 2019 door bartcaron

Beste mensen uit de landbouwsector, ik verlaat het Vlaams parlement. Het lijkt een beetje op stoppen met boeren. Je maakt plaats voor een opvolger, maar je blijft je nog interesseren voor de stiel en volgt wat op het veld gebeurt. De landbouwpolitiek, zo heet(te) dat veld van mij. Deze brief is een soort toekomstwens.
Deze brief verscheen in Landbouwleven, juni 2019.

Ik hou van de landbouw en de landbouwers. Ik hou van het buitenleven. Ik geniet van de voortgang van de seizoenen, de bloei van het vlas, het opschieten van de maïs, het vallen van de bladeren, het dichtvriezen van poelen, enz. Maar oArtikel verschenen in Landbouwleven, juni 2019ok van de koeien in de wei naast mijn huis, de geur van vers gemaaid gras dat transformeert in hooi, de veldleeuwerik die hoog boven de wei zingt, de kieviten die opvliegen als je voorbij wandelt, enz.

Je merkt het. Elementen uit de landbouw en de natuur zijn met elkaar verweven. De landbouw put uit de kracht van de natuur om onze belangrijkste basisbehoefte te voldoen, namelijk voedsel. Alleen kan je je de vraag stellen of de landbouw niet al te ingrijpend de wetmatigheden van de natuur manipuleert. De opbrengsten zijn in de loop van de voorbije decennia sterk gestegen, door veredeling, wisselteelt, aangepaste bemesting – helaas soms ook ongebreideld gebruik van kunstmest en dierlijke mest – en door het gebruik van herbiciden en insecticiden om de risico’s op mislukte oogsten in te dijken.

De natuur beheersen is niet zo eenvoudig. Sommige praktijken staan in een spannende verhouding met de menselijke gezondheid. Denk aan het gebruik van glyfosaat en het effect ervan op de bijen, aan de uitstoot van fijn stof vanuit de intensieve veehouderij, aan de stikstofdepositie in de natuur enz. (meer…)

Ingediend onder geen categorie Reacties uitgeschakeld voor Een balans tussen landbouw en natuur is echt niet zo ver weg

Vaarwel Roland Hurtecant, monsieur Mont Ventoux

Ingediend op juli 3rd, 2019 door bartcaron

Op 1 juli overleed Roland Hurtecant. Jaren reed ik zelf mee met ‘zijn’ fietstocht Brugge – Mont Ventoux. Ik schreef er een verslag van waarvan een stuk later verscheen in het boek De Kale Berg van Lex Reurings. Je kan het hier in pdf lezen. Of hieronder gewoon doorlezen. Ter ere van die buitengewone Roland.

‘… Pour leur courage et leur volonté de vaincre’
‘… voor hun moed en volharding.’
(Opschrift op het monument Brugge-Mont Ventoux)

Op de helling net voorbij de Col des Tempêtes verheft zich het monument Brugge-Mont Ventoux. De fietser die op dat moment in de beklimming nog oog heeft voor zijn omgeving, kan het niet over het hoofd zien. En als zijn hersenen nog een beetje functioneren, zal hij begrijpen dat het gedenkteken ook voor hem bedoeld is – met dank aan de bestuurders van het departement Vaucluse, die van de gemeente Bedoin en aan de mensen van PPC Brugge.

In 1973 valt in de Brugse pers te lezen, dat op 21 juli van dat jaar 34 renners de riempjes zullen aantrekken om naar de Mont Ventoux te fietsen. Het wordt een zevendaagse trip van 1500 kilometer voor sportieve cyclotoeristen. (meer…)

Ingediend onder bart schrijft, mijn gedacht Reacties uitgeschakeld voor Vaarwel Roland Hurtecant, monsieur Mont Ventoux

Ik verlaat het politiek theater

Ingediend op mei 27th, 2019 door bartcaron

Dat had ik zo gepland. Ik ben tevreden met wat ik heb kunnen bereiken. Ik heb geprobeerd mijn steentje bij te dragen, vooral op het vlak van cultuur, media, erfgoed maar ook in de landbouw en het dierenwelzijn. Ik durf zeggen dat ik meer dan een steen in de rivier heb verlegd. In de meerderheid en de oppositie. Constructief én kritisch. Ik wens mijn opvolgers alle succes toe, en vooral veel courage.
 
Immers, de ruk naar (extreem-)rechts komt zwaar aan. Er komen onzekere, harde en onverdraagzame tijden aan voor de mensen. Nochtans heeft bijna de helft van de Vlamingen daarvoor gestemd. Ik kan maar hopen dat ze er niet zelf het slachtoffer van worden. De bange blanke man heeft zich laten verleiden door een simplistisch vijandbeeld. Of is het een foertstem tegen de uittredende regeringen? Dan waren er toch betere opties.
 
Mijn partij heeft zich kranig verweerd, is gegroeid, maar niet zoveel als verwacht. De prijs voor een eerlijk en moedig programma? Een te moeilijk discours?
 
De gele hesjes zijn duidelijk met veel meer dan zij die op straat zijn gekomen.
Ingediend onder mijn gedacht 1 reactie

Het mestbeleid kan enkel slagen als de fraude wordt aangepakt

Ingediend op mei 21st, 2019 door bartcaron

Vijfentwintig jaar na de start van het mestbeleid blijft Vlaanderen één van de meest vervuilde regio’s in Europa. Ook het vijfde Mestactieplan heeft in zowat alle opzichten gefaald. De stijging van het aantal rode meetpunten is groot, tot 38% van het aantal meetpunten, terwijl het Europese doel 5% bedroeg. In 2019 bedroegen die in de afstroomgebieden van de Leie zelfs 70% en de IJzer 66%. De uitdaging is een zesde actieplan te maken dat een ernstige kentering teweegbrengt. Maar hoe realistisch is dat? Opmerkelijk is ook dat de handhaving problematisch is. Het personeelsbestand van de Mestbank is met 20% gekrompen.

Nu ligt het zesde Mestactieplan voor in het Vlaams parlement. Het bevat kleine stappen om de waterkwaliteit te verbeteren, maar die zijn ruim onvoldoende om de doelen te halen. Zeker omdat er veel achterpoorten zijn, maar nog meer omdat er sprake is van ernstige fraude.

Ik deed via de media een oproep om misbruiken en fraude te melden Dat leverde veel respons op. Echter, zowat alle bronnen willen anoniem blijven. Het toont dit aan dat er in het ‘mest’netwerk een omerta heerst, dat bekende fraudemechanismen verzwegen worden om te ontsnappen aan sancties.
Een maand geleden bleek, tijdens een bespreking in de commissie Leefmilieu, dat er zeker een aantal ‘zwarte’ transporten zijn van mest. Dat bevestigde zelfs de minister. Er wordt geknoeid met het controlesysteem voor transport van mest, namelijk de AGR-GPS. Die wordt regelmatig afgezet, alsof de vrachtwagen dus stilstaat. Zeer opvallend is de sterke toename van export van mest vanuit Nederland naar België. In vijf jaar verviervoudigde de export (2013 tot 2018). Wellicht is dit het gevolg van de frauduleuze praktijken als in Nederland, die werden geëxporteerd naar Vlaanderen. (meer…)

Ingediend onder bart schrijft, mijn gedacht Reacties uitgeschakeld voor Het mestbeleid kan enkel slagen als de fraude wordt aangepakt

Voor een luchthaven zijn wetten niet zo streng als voor u

Ingediend op mei 19th, 2019 door bartcaron

Is iedereen echt gelijk voor de wet? Als je thuis een kleine verbouwing wil uitvoeren, je garage wil aanpassen of oprit wil veranderen, dan moet je een bouwvergunning vragen (voor verhardingen vanaf 200 m2). Om een beetje orde te houden in de ruimtelijke verrommeling. Dan moet je maanden geduld hebben en hopen op een positieve beslissing van je gemeentebestuur. Een beslissing moet 35 dagen uithangen voor je kan starten met de werken.

Maar dat geldt duidelijk niet voor iedereen. Wie een vliegveld grondig wil aanpassen, die is daarvan vrijgesteld. De (drog)reden: omdat er geen gebouwen worden opgericht en de start- of landingsbaan niet wordt gewijzigd. Maar al de rest mag zonder bouwvergunning, en daarom ook zonder openbaar onderzoek of zonder milieu-effectenrapport, worden gerealiseerd.

Wat zal er nu gebeuren in het best gesubsidieerde vliegveld van West-Europa? In Wevelgem dus. Er komt een heraanleg van de aansluitingen van taxiwegen op de startbaan, de aanleg van turnpads aan de uiteinden van de startbaan en een update van de verlichting, de heraanleg van de taxiwegen en aprons, aanleg van een dienstweg, herlocalisatie van de basisinfrastructuur (brandweer, meteostation, kerosinebevoorrading) en signalisatie.

Ons lijken dat geen kleine werkjes zoals de heraanleg van je terras. Maar zeer ingrijpende werken. Maar die moeten veel minder lang wachten, een openbaar onderzoek is blijkbaar niet nodig, een gele affiche was nergens te bespeuren. Op vrijdag wordt een beslissing genomen, op maandag worden de werken gestart. Een politiek van twee maten en twee gewichten, laat dat duidelijk zijn. Daarenboven, op kosten van de belastingbetaler. Van u dus.En dat allemaal voor de minst gebruikte luchthaven van West-Europa.

Ingediend onder geen categorie Reacties uitgeschakeld voor Voor een luchthaven zijn wetten niet zo streng als voor u

Een monoculturele of een diverse cultuurwereld?

Ingediend op mei 19th, 2019 door bartcaron

Geen superdiverse samenleving zonder culturele emancipatie. De uitsluiting, achterstelling en discriminatie van etnisch-cultureel diverse groepen behoeven geen uitvoerige bewijslast. Ook in de culturele wereld. Als je rondkijkt, kan je het niet ontkennen, het sociaal-cultureel werk, de kunsten of het cultureel erfgoed zijn overwegend blank en westers georiënteerd. Zowel bij de deelnemers en de bestuursleden als de professionals, moet je met een loep zoeken naar mensen met een andere etnisch-culturele achtergrond. Heel voorzichtig, letterlijk bijna, zien we hen opduiken in het theater, in de muziek en hedendaagse dans, of in de tentoonstellingsruimte van de beeldende kunsten. Gelukkig zijn er ook veel zelforganisaties van diverse etnisch-culturele pluimage.

Kortom, de culturele omgeving in Vlaanderen weerspiegelt absoluut niet de diversiteit in de samenleving. Voor ons is diversiteit, een mozaïek aan smaken, visies en praktijken een na te streven doel. Het is niet zo eenvoudig te bereiken. Zo is onze artistieke canon sterk geworteld in een twintigste-eeuws westers waardenkader. Kijk naar de groten in de muziek, het zijn allemaal westerse componisten van polyfonisten langs de barok tot aan de klassieken en modernen. Idem voor literatoren en theatermakers. Het is alsof alleen onze smaak de juiste is. Je kan je zelfs afvragen of wij als blanke Vlamingen bewust of onbewust de deur gesloten voor nieuwe Vlamingen? Wij bouwen zo weinig of geen brugjes naar hun cultuur/culturen. We leven vol verwachting dat zij onze muziek, ons toneel en onze dans zullen waarderen. Hoe vaak brengen onze cultuurhuizen daarentegen andere cultuuruitingen dan de westerse, wars van elke vorm van exotisme ? (meer…)

Ingediend onder geen categorie Reacties uitgeschakeld voor Een monoculturele of een diverse cultuurwereld?

boek

Klik hier om het boek te downloaden


'Vanop de Frontlijn, Reflecties op het Vlaamse Cultuurbeleid' - Bart Caron en Guy Redig, Uitgeverij Vrijdag, april 2019




Bart Caron met contrabas (foto: Viviane Decock)

 

Nieuws

Vlaams parlementslid Bart Caron (Groen) stopt met actieve politiek

We moeten af van ‘middeleeuwse’ overdracht van jachtrechten

Alternatieven voor dierproeven

Het ‘kleine’ parlementaire werk. Recente voorbeelden: Geluidshinder kusttram – Hakhoutbeheer – Restauratiepremies Onroerend Erfgoed – Beschermde landschappen

Ketnet wil zender voor allerkleinsten, “Legitieme vraag en begrijpelijke ambitie”

Gereglementeerde boekenprijs unaniem goedgekeurd door Vlaams parlement

Wat liep er fout met de bescherming Villa Slabbinck? (Brugge)

Groen verwelkomt Bellegemse windmolens, maar vraagt ‘windplan’ voor regio Kortrijk

Groen wil geen sloop hoekhuis Kasteelkaai-Belfaststraat.
Hoog tijd voor een Kortrijkse visie op erfgoed!

Woede van boeren terecht, maar alleen ander landbouwmodel geeft boeren een zekere toekomst.

Provinciebestuur W-Vl verliest vele (culturele) instellingen

Bart Caron : “Overdracht cultuurbevoegdheden provincies is een wangedrocht !”

Leve Mest-Vlaanderen

Nog geen bescherming poldergraslanden

Nog redders aan de kust?

Brugge weert plooifiets uit overheidsgebouwen

De Leie of het Kanaal naar Roeselare: Groen wil meer binnenvaart

Kortrijk Airport, milieuvergunning aangepast?

Wanneer faire prijzen voor landbouwproducten?

Kortrijk heeft de bus gemist

Burgerkabinet ontslaat Gatz niet van plicht om al bestaande inspraak te versterken

Steeds meer monumenten wachten op broodnodig onderhoud. Ondertussen verkrotten ze

Freya Piryns voorgedragen als vertegenwoordiger in de Raad van Bestuur van de VRT

Regering krimpt beloofde natuurgebieden langs de Leie sterk in

Bruggen in Kortrijk, werkende verlichting op de fietspaden is een brug te ver…

LAR-zuid, woordbreuk van de stadscoalitie

Informatie, diverse sporten en cultuur moeten prioriteit VRT blijven

‘Gemeenteraad is wachtzaal voor wie schepenambt wil’

Persmededeling: Groen maakt werk van versterking West-Vlaamse open ruimte.

Persbericht: 5 Groene werven voor een impuls in West-Vlaanderen.