bartcaron.be

Cultuurbegroting 2021: valt ze alsnog mee?

Ingediend op april 16th, 2021 door bartcaron

Wat zegt de meest recente cultuurbegroting over de prioriteiten van deze Vlaamse regering? Gaan we erop vooruit? Welke accenten legt de minister? Een overzicht.

De cultuurbegroting onder het fileermes leggen is lastig. Je hebt bij momenten een vergrootglas nodig om het scalpel precies te kunnen hanteren. Ik bedoel, het fileren van de cultuurbudgetten en ze vergelijken met andere beleidsdomeinen is moeilijk, de cijfers voor Cultuur zijn zo laag in verhouding tot andere domeinen. Je hebt cijfers achter de komma nodig om uit te leggen waar het om draait.Immers, opnieuw blijkt het cultuurbudget ten opzichte van de hele Vlaamse begroting een stapje achteruit te hebben gezet. Het bedraagt nog 0,94% van alle Vlaamse uitgaven. Vorig jaar was het nog net 1%. Iets genereuzer dan, ik neem er Media, Sport en Jeugd bij. Dan kom je al aan 1,95%. Daar is de dotatie aan de VRT in verrekend, net als alle landelijke jeugdorganisaties, sportfederaties enzovoort. Die moeten samen ijveren voor het cultureel, sportief welzijn van de Vlaamse bevolking, voor hun jeugdig plezier en voor interessante radio en televisie. Een goedkope sector dus.

Eerst wat algemene cijfers. Het cultuurbudget voor 2021 bedraagt 524.028.000 euro. Dat is zo’n 14,7 miljoen meer dan in 2020. Het is een stijging met 2,9% ten opzichte van het jaar voordien. Het is de eerste keer dat het budget stijgt sinds 2017, de inkanteling van de provinciale cultuurmiddelen terzijde gelaten.

Als je de vergelijking in absolute cijfers maakt, over een langere termijn, dan zie je (de stippellijn) de sterke stijging van het budget in de periode tussen 1999 en 2009, gevolgd door een veel minder sterke stijging tot 2014, dan volgt een vrij sterke daling tot 2016 en daarna, tot 2021, een langzame stijging.

De volle lijn, de relatieve cijfers – de cijfers zijn geactualiseerd met de gezondheidsindex – toont vanaf 2009 een daling die zich doorzet tot 2016, gevolgd door een licht herstel. Merk op dat het cultuurbudget van 2021 in reële waarde lager is dan alle voorgaande jaren tot 2009. Het cultuurbudget bevindt zich in 2021 op gelijke hoogte met dat van 2007 en ook met dat van 2015.

Er is zowel een bankencrisis als een economische crisis gepasseerd. De coronacrisis behandel ik later, maar die heeft vandaag nog geen grote impact op het budget voor Cultuur. Crisissen leidden tot besparingen. Maar dat is niet in alle domeinen even sterk het geval geweest. De verschillen illustreren de politieke keuzes die een politieke meerderheid maakt. Neem bijvoorbeeld de verschillen tussen 2019 en 2021. Deze korte en recente periode illustreert de keuzes van de huidige Vlaamse regering, en vooral de macht die de partijen van de meerderheid uitoefenen. Zo is het budget voor Economie, Wetenschap en Innovatie met 17% gestegen tot 2,1 miljard euro. Mobiliteit en Openbare Werken steeg met 34% tot ruim 4 miljard. Het beleidsdomein Omgeving, de supermarkt van waterbeheer, afval, wonen, energie, onroerend erfgoed, dierenwelzijn, natuur en milieu en klimaat, kreeg er in twee jaar zo’n 23% bij. Het mag opvallen dat het vooral de harde materies zijn die erbij winnen. Zachte materies hebben het moeilijker: Onderwijs steeg met 8%, Welzijn met amper 1%, Cultuur met 2,7%. Daarmee zijn de politieke accenten duidelijk gelegd. Dat valt voor Cultuur eigenlijk nog mee, of niet? Niet in vergelijking met de harde materies, maar met de zachte? (meer…)

Ingediend onder bart schrijft, mijn gedacht Reacties uitgeschakeld voor Cultuurbegroting 2021: valt ze alsnog mee?

Hoe Corona politieke verhoudingen beïnvloedt

Ingediend op april 10th, 2021 door bartcaron

Dit zijn twee tabellen uit De Nieuwsmonitor van ENA  (Elektronisch Nieuwsarchief) van de Universiteit Antwerpen. Deze Nieuwsmonitor rapporteert over de berichtgeving van de hoofdjournaals (19 uur) op Eén en VTM. Ze analyseren het coronanieuws in 2020, en plaatsen dit bijzondere jaar in een context van bijna 20 jaar nieuws (2003-2020).

De eerste tabel toont hoe de normale verhoudingen tussen de meerderheid en de oppositie compleet scheef zijn getrokken. Misschien niet vreemd door de grote impact van de Coronacrisis, maar in het kader van een democratie wel iets om ongerust over te zijn. De massieve aandacht voor corona heeft de traditionele nieuwswaarden en de normale aanwezigheid van thema’s en actoren in het nieuws sterk door elkaar gehaald.

De onderste tabel toont de aandacht die individuele politici kregen. Onderwijsminister Weyts is numero uno, de oppositie is totaal afwezig, net als Groen nochtans in de federale meerderheid), PVDA en VB. Gouverneur Carl Decaluwé haalt de top 20 niet. 🙂

De resultaten en conclusies van het onderzoek staan in het nieuwe nummer van de Nieuwsmonitor die je hier kan raadplegen.

Ingediend onder geen categorie Reacties uitgeschakeld voor Hoe Corona politieke verhoudingen beïnvloedt

De kunsten in een Vlaams keurslijf

Ingediend op december 11th, 2020 door bartcaron

Weet de Vlaamse Regering waarom de Vlaamse kunstscène tot de wereldtop behoort? Omdat er gedurende meer dan dertig jaar, een consistent beleid is gevoerd dat ruim kansen gaf aan opborrelend talent om zich te ontwikkelen, met alle ruimte voor vernieuwing in de kunstenpraktijken. De overheid schiep het kader maar bemoeide zich niet in de artistieke keuken. Ze trad enkel op als dat niet anders kon, meestal omdat de schaal dat vereiste, zoals bij de symfonische orkesten, de Vlaamse opera, ballet, deSingel e.d. Kortom, het was een veld-gedreven beleid, bottom-up dus. Met gepaste instrumenten voor beginners en nieuwe initiatieven en voor hun doorgroei, met internationale dimensies. In vijfjarige periodes om te kunnen bijsturen. Met een beoordeling door experten zodat de overheid niet zelf artistieke keuzes zou maken. Beleid op armlengte dus. Deze aanpak heeft geen windeieren opgeleverd, maar topkunstenaars waar de wereld op jaloers is. Is het succes onbeheersbaar geworden? Is de sector te mondig en te kritisch?

Deze regering vindt het kunstenlandschap blijkbaar niet oké. Ergert ze zich aan hun mondigheid? Wil ze het veld meer sturen? Koestert ze de vrijplaats die de kunsten opeisen niet? Er komt een nieuw kunstendecreet waarin andere accenten en werkwijzen insluipen. Het bottom-up beleid wordt in zijn essentie omgekeerd, het wordt een top-down beleid. Het veld wordt nu ingedeeld in vier niveaus: naast de Vlaamse kunstinstellingen (de orkesten, opera, .. de groten) die voor onbepaalde duur worden gesubsidieerd, komt er een categorie van kerninstellingen (de middelgrote) met een subsidiebelofte van 10 jaar ipv 5 jaar, het brede middenveld dat voor 5 jaar is gesubsidieerd, en projectsubsidies en beurzen (de zogenoemde dynamische ruimte). Slim van het kabinet: zo ontstaat een competitie want iedereen wil in een zo hoog mogelijke liga spelen. Divide et impera, zo ondergraaft de overheid de solidariteit in het kunstenveld. De middengroep zal samengedrukt worden, met gegarandeerd veel slachtoffers. (meer…)

Ingediend onder geen categorie Reacties uitgeschakeld voor De kunsten in een Vlaams keurslijf

Ons onroerend erfgoed: toeristische attractie of symbool van de Vlaamse identiteit?

Ingediend op november 5th, 2020 door bartcaron

foto Herkenrode: Paul Hermans – Own work, CC BY-SA 3.0, (Wikipedia)

Herita, actief op het terrein van het onroerend erfgoed, onderhoudt / restaureert kastelen en andere waardevolle erfgoedpanden en probeert ze een nieuw leven te geven. Dat gaat niet makkelijk wegens complex en duur. Herita, opgericht door Geert Bourgeois, en bijna een dochter van de Vlaamse overheid krijgt nu concurrentie van een agentschap van diezelfde Vlaamse overheid.

Toerisme Vlaanderen wil blijkbaar zelf eigen onroerenderfgoedsites verwerven en er toeristische attracties van maken. In een parlementaire vraag van voormalig collega Manuela Van Werde, één van de weinige parlementsleden die terecht een specialiste mag genoemd worden in onroerend erfgoed, lees ik dat het gaat om het Rubenskasteel in Elewijt (Zemst), de voormalige Sint-Godelieveabdij en het naburige Kapucijnenklooster in Brugge, het kasteel van Poeke in Aalter en de abdijsite Herkenrode in Hasselt.

In de beleidsnota van Toerisme Vlaanderen lezen we de intentie om een netwerk uit te bouwen van Vlaamse kastelen en tuinen en van religieuze erfgoedsites.

Concurrentie binnen de Vlaamse overheid zelf? Gebrek aan wil tot samenwerking? Waarom heeft Toerisme Vlaanderen daar zoveel geld voor, en Herita niet? Het geld komt uit dezelfde porteteuille, die van de Vlaamse overheid, of liever van de belastingbetaler. Ik vind het not done dat Toerisme Vlaanderen zich actief op dit terrein begeeft. Het gebeurde al met de Vlaamse Meesters in musea e.d. Dat was een directe ingreep op het culturele terrein. En nu dit.

Het past alvast uitstekend in de uitbouw van symbolisch beleid dat de Vlaamse identiteit moet bekrachtigen. Zo zet N-VA stapsgewijs, maar nadrukkelijk, haar stempel op het Vlaams cultuurbeleid. Via een omweg, maar met een dik gevulde portefeuille…

En ja, zo gaat dat, omwille van het smeer likt de kat de kandeleer.

Ingediend onder geen categorie Reacties uitgeschakeld voor Ons onroerend erfgoed: toeristische attractie of symbool van de Vlaamse identiteit?

Streamz, kans of bedreiging?

Ingediend op september 29th, 2020 door bartcaron

Een waardevolle aanvulling voor de Vlaamse kijker

Nee, Streamz is geen Vlaamse Netflix. Zo wordt het wel aangekondigd, en door velen geprezen omdat er een ‘Vlaams’ product is dat een voet durft zetten naast het grote Netflix. Maar nee, dat is het niet. Het is hooguit een veredelde versie van Play en.Play More van Telenet. Het is een verduiveld slimme strategische zet van Telenet en VTM (DPG) om het als een Vlaams product aan te prijzen. Weet dat Telenet een Amerikaans bedrijf is – de Vlaamse overheid bestond het een dik decennium geleden om één van haar paradepaardjes te verkopen voor een bord linzensoep. Telenet dus, samen met DGP, de uitgever van o.a. Het Laatste Nieuws, tal van bladen en enig aandeelhouder van VTM. Oh ja, SBS, vader van televisiezenders vier, vijf en zes doet ook mee. Maar daar is Telenet dan weer de hoofdaandeelhouder van. Trouwens, Telenet heeft een dominant marktaandeel van distributie van digitale televisie in Vlaanderen in handen. Proximus is veel kleiner, Orange is een meelopertje dat trouwens op de technische voorzieningen van Telenet draait. It’s all in the family. In Wallonië daarentegen is het marktaandeel van Proximus dominant.

Telenet biedt al jaren bovenop hun standaardabonnement een extra aanbod aan dat Play en Play More heet. Er zouden zo’n 400.000 abonnees zijn hiervoor. Ik ben het ook, alleen omdat het me toelaat om uitgesteld te kijken naar De Afspraak, Terzake of wielerwedstrijden. Ik heb er maandelijks tien euro voor over. Alleen kan ik sport op VTM of SBS niet doorspoelen omdat ik de reclame zeker niet zou, of liever mag missen. Maar goed, we mekkeren daar al niet meer over, veel is er niet te missen. (meer…)

Ingediend onder bart schrijft, mijn gedacht Reacties uitgeschakeld voor Streamz, kans of bedreiging?

Mijn gedacht…

Ingediend op september 9th, 2020 door bartcaron

Ik heb nog eens de gelegenheid gekregen om mijn gedacht te zeggen. Vooral over het het( onmachtige) Vlaams parlement en over het (visie-arme) cultuurbeleid. Maar zonder rancune, ik heb een mooie en boeiende tijd doorgebracht in het parlement, veel mogen ‘helpen’ realiseren en tegelijk stevig oppositie gevoerd… Nu heb ik andere wegen ingeslagen, die ik met heel veel plezier bewandel.

Tot Slot met Bart Caron

Ingediend onder geen categorie Reacties uitgeschakeld voor Mijn gedacht…

De priemende vinger van Mark Elchardus

Ingediend op augustus 19th, 2020 door bartcaron

Vandaag verscheen in De Morgen een opiniestuk van Guy Redig dat ik met overtuiging mee heb ondertekend.

In zijn jongste column slipt Mark Elchardus (DM 14/8) gevaarlijk uit de bocht van de academische en ethische welvoeglijkheid. Na het debiteren van een verhaal over de ontploffing in Beiroet schakelt hij naadloos over naar een veralgemeende veroordeling van “gewelddadige jongeren”. Zonder enige nuance plaatst hij “een aantal kinderen en kleinkinderen van migranten” in een individueel schuldmodel. ‘t Is allemaal (?) hun eigen schuld, dikke bult. Ongetwijfeld geïnspireerd door de Britse arts Theodore Dalrymple en zijn zuurzeurende adepten. De vermetele softies die gevoed door diverse wetenschappen een verklaring zoeken in structurele maatschappelijke oorzaken, worden ronduit beledigend weggezet: “De laksheid, de lafheid, het ontkennen van de problemen, het bedenken van excuses, het gebrek aan daadkracht, aan handhaving, het ontlopen van verantwoordelijkheid, de zelfbewondering van mensen die de zaak uit de hand laten lopen.”

Vele sociale wetenschappers, jeugdwerkers en politici voelen zijn vinger priemend in hun richting. Zonder dat wij, een grote meerderheid in vele disciplines en op dito werkplaatsen, ons in deze karikatuur herkennen. Zelden is de consensus onder diverse academici en praktijkwerkers (honderden gemotiveerde maar ondergewaardeerde jeugdwerkers) zo groot. In zowat alle sectoren (onderwijs, huisvesting, tewerkstelling, zorg & welzijn, cultuur) blijken de oorzaken van achterstelling overduidelijk. Van verkapt tot rabiaat racisme, het koppig ontkennen van mechanismen die uitsluiting (re)produceren en positieve discriminatie ridiculiseren als verpampering. Al te gemakkelijk verguist Elchardus deze maatschappelijke verklaringen, toch orthodox empirisch onderbouwd. Nochtans weet hij opperbest dat het scheppen van contexten zeker geen goedkeuring van gewelddadigheid of destructief gedrag inhoudt. Wel biedt deze verklaring handgrepen om er concreet aan te werken. Ook al is dit momenteel, meer dan ooit, dweilen met een fors lopende kraan. Aan deze oprukkende negatieve sfeerschepping draagt de column van Elchardus bij. (meer…)


Over het falen van het mestbeleid en teveel nitraten in het water

Ingediend op juli 4th, 2020 door bartcaron

Hadden we het een jaar geleden niet voorspeld dat het Mestactieplan 6 een maat voor niks (of toch zeer weinig) zou zijn? Eind mei 2019 was het toen, kort voor de verkiezingen. Dan kreeg de meerderheid het MAP 6 door het Vlaams parlement. Na veel horten en stoten. Logisch, want het plan was omstreden, voor commentatoren veel te weinig verregaand, voor de sector net omgekeerd.

De praktijk bevestigt mijn hypothese. De feiten zijn overduidelijk: de waterkwaliteit is er ook de laatste twee jaar op achteruitgegaan. Er zitten nog altijd veel te veel nitraten in ons water.
Ik stelde, net als de De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) dat dit nieuwe plan niet krachtig genoeg zou zijn om de waterkwaliteitsdoelstellingen te bereiken. Quod non. Die evaluatie is helder als pompwater. Excusez moi voor de onbedoelde woordspeling.
De slechte resultaten en derhalve de onvoldragen maatregelen blijken uit de evaluatie na één jaar MAP 6. De waterkwaliteit is zelfs gedaald in vergelijking met het vertrekpunt van MAP 6. In de winter van 2019 – 2020 overschreed 32 procent van de MAP-meetpunten (oppervlaktewater) de maximale norm van 50 mg nitraat per liter. Dat is niet minder dan 12 procent meer dan in de periode 2013-2017. Ook de gemiddelde concentraties evolueren ongunstig, aldus de VLM.

Leie en Ijzer

Mijn streek doet het barslecht. Ik bedoel de bekkens van de IJzer, de Leie en de Boven-Schelde. (meer…)

Ingediend onder geen categorie Reacties uitgeschakeld voor Over het falen van het mestbeleid en teveel nitraten in het water

Corona: ik vrees voor een meer individualistische maatschappij

Ingediend op juni 29th, 2020 door bartcaron

Vanaf volgende week zullen eindelijk weer spotlights over de podia schijnen. En komt er publiek in de zalen. Met mondjesmaat. Een hele opluchting voor een sector die, net als de horeca, het hardst werd getroffen door de coronamaatregelen. Het herstel zal lang duren en moeizaam verlopen, vermoedt Bart Caron. We spraken hem over corona en cultuur voor de maatregelen voor de sector versoepelden.

Jan Gheysen, Opiniërend hoofdredacteur – Krant van West-Vlaanderen

Ook al zijn er dan niet onmiddellijk grote optredens, de contrabas blijft binnen handbereik ten huize Caron in Kortrijk. “Ik studeer nu wat klassiek werk. Vivaldi en Bach. Van de cellosuite van Bach heb ik een transcriptie voor contrabas en die studeer ik nu. Puur omwille van het plezier en om mijn techniek wat bij te spijkeren”, zegt Bart Caron, gewezen parlementslid van Groen. Drie keer per week gaat hij ook fietsen, kilometers malen als een doorgewinterd wielertoerist. Ritjes van zo’n 75 kilometer. Tussendoor werkt hij achter de schermen als een soort van supervrijwilliger voor de kunsten- en erfgoedsector. “En ik bereid mijn doctoraat over progressief cultuurbeleid voor”, vertelt Bart Caron. “Een studie die mij toelaat te onderzoeken wat de rol van de overheid is bij een goed cultuurbeleid. Wat moet je als overheid steunen nu het verenigingsleven en de sociale samenhang in onze samenleving onder druk komen te staan? Interessant en hoogst actueel, zeker ook straks, na corona.”

Schade

We zullen na corona wakker worden in een andere wereld, wordt wel eens gezegd. Dat geldt zeker voor de cultuursector, waarschuwt Caron. De problemen zijn niet te overzien. (meer…)

Ingediend onder geen categorie Reacties uitgeschakeld voor Corona: ik vrees voor een meer individualistische maatschappij

Hervorming kunstenbeleid: niet revolutionair, maar fundamenteel

Ingediend op april 3rd, 2020 door bartcaron

Jan Jambon heeft een Strategische Visienota Kunsten geschreven: zijn visie op de toekomst van de gesubsidieerde kunstensector, met daarin ook de richting die hij wil uitgaan bij de volgende subsidieronde. Omdat hij daarvoor het Kunstendecreet grondig wil bijstellen, stelt hij die ronde wel meteen een jaar uit. Beheersing primeert op bottom-up.

Zelf formuleert de minister-president zijn plannen voor het Kunstendecreet als volgt: ‘De hervorming (…) is niet revolutionair, maar wel fundamenteel’. Het is een rake omschrijving. Hij bouwt voort op de bestaande fundamenten, maar de inrichting van het huis – het kunstenlandschap – en zeker de indeling van de kamers krijgen een grondige beurt.

De visienota is de inhoudelijke aanzet. Ik moet zeggen dat hij die grondig heeft voorbereid. Zijn kabinet deed dat duidelijk samen met de administratie, de steunpunten, de fondsen, de steden en gemeenten en vele andere spelers. Het is verbazingwekkend hoeveel aspecten en dimensies de revue passeren, van een kabinet dat tot voor kort niet hoog aangeschreven stond.

De keuzes in de visienota vallen ook beter mee dan verwacht. Ligt dat aan die vele gesprekken van het kabinet met het veld? Of is het omdat ik, samen met vele anderen, veel erger had verwacht? Ik vreesde voor een visienota die expliciet gestoeld zou zijn op nationalistische, neoliberale, centralistische en conservatieve principes. De boodschappen sinds het aantreden van de regering Jambon I logen er immers niet om: besparingen, veel meer aandacht voor de traditie (lees de canon), kunst die moest excelleren, internationaal zelfs, kunst die schoonheid moest tonen…

Zo erg is het dus niet geworden, ik zou zelfs durven stellen dat het een hoopvolle visienota is. Wel waaiert hij nogal uit: van rechts naar een beetje links, van top naar een beetje down, van internationaal naar lokale participatie. (meer…)

Ingediend onder bart schrijft, mijn gedacht Reacties uitgeschakeld voor Hervorming kunstenbeleid: niet revolutionair, maar fundamenteel

boek

Klik hier om het boek te downloaden


'Vanop de Frontlijn, Reflecties op het Vlaamse Cultuurbeleid' - Bart Caron en Guy Redig, Uitgeverij Vrijdag, april 2019




Bart Caron met contrabas (foto: Viviane Decock)

 

Nieuws

Vlaams parlementslid Bart Caron (Groen) stopt met actieve politiek

We moeten af van ‘middeleeuwse’ overdracht van jachtrechten

Alternatieven voor dierproeven

Het ‘kleine’ parlementaire werk. Recente voorbeelden: Geluidshinder kusttram – Hakhoutbeheer – Restauratiepremies Onroerend Erfgoed – Beschermde landschappen

Ketnet wil zender voor allerkleinsten, “Legitieme vraag en begrijpelijke ambitie”

Gereglementeerde boekenprijs unaniem goedgekeurd door Vlaams parlement

Wat liep er fout met de bescherming Villa Slabbinck? (Brugge)

Groen verwelkomt Bellegemse windmolens, maar vraagt ‘windplan’ voor regio Kortrijk

Groen wil geen sloop hoekhuis Kasteelkaai-Belfaststraat.
Hoog tijd voor een Kortrijkse visie op erfgoed!

Woede van boeren terecht, maar alleen ander landbouwmodel geeft boeren een zekere toekomst.

Provinciebestuur W-Vl verliest vele (culturele) instellingen

Bart Caron : “Overdracht cultuurbevoegdheden provincies is een wangedrocht !”

Leve Mest-Vlaanderen

Nog geen bescherming poldergraslanden

Nog redders aan de kust?

Brugge weert plooifiets uit overheidsgebouwen

De Leie of het Kanaal naar Roeselare: Groen wil meer binnenvaart

Kortrijk Airport, milieuvergunning aangepast?

Wanneer faire prijzen voor landbouwproducten?

Kortrijk heeft de bus gemist

Burgerkabinet ontslaat Gatz niet van plicht om al bestaande inspraak te versterken

Steeds meer monumenten wachten op broodnodig onderhoud. Ondertussen verkrotten ze

Freya Piryns voorgedragen als vertegenwoordiger in de Raad van Bestuur van de VRT

Regering krimpt beloofde natuurgebieden langs de Leie sterk in

Bruggen in Kortrijk, werkende verlichting op de fietspaden is een brug te ver…

LAR-zuid, woordbreuk van de stadscoalitie

Informatie, diverse sporten en cultuur moeten prioriteit VRT blijven

‘Gemeenteraad is wachtzaal voor wie schepenambt wil’

Persmededeling: Groen maakt werk van versterking West-Vlaamse open ruimte.

Persbericht: 5 Groene werven voor een impuls in West-Vlaanderen.