bartcaron.be

Besparen als hefboom voor een radicaal conservatief cultuurbeleid

Ingediend op december 3rd, 2019 door bartcaron

Na enkele weken van commotie over het cultuurbeleid, vooral over de besparingen – wat was zoveel aandacht voor cultuurbeleid lang geleden – is het tijd om de situatie op wat meer afstand te bekijken. (Foto Medfiarte.be)

Nog niet eens zo lang geleden schreef ik dat de post van Cultuurminister altijd de laatste was om te verdelen. Heb ik dat fout ingeschat? Deze keer heeft de minister-president himself deze post bezet. Ook de keuze van de kabinetschef, Joachim Pohlmann, onderstreept het belang dat de grootste regeringspartij N-VA aan deze bevoegdheid hecht. Dat gebeurt niet uit liefde voor de cultuursector zoals die vandaag bestaat. Maar om er haar eigen stempel op te zetten, een diepdrukstempel.
Besparen is het eigenlijk niet eens, of toch maar een beetje. Die zijn bedoeld om met die centen nieuwe accenten te kunnen leggen. Zeg dus niet alleen dat de Vlaamse regering bespaart op cultuur, zeg dat ze een ander beleid wil. Ook in de vorige regering waren er al dreigende signalen. Vanuit N-VA-hoek vooral. Maar toen had de Open VLD nog de ministerpost in handen, terwijl dat nu de N-VA is, en dan nog de N-VA-top. Dat verklaart hun forse en symbolische trap naar de cultuursector.

Wie wil weten wat de N-VA echt wil, leest best het hoofdstuk cultuur in het regeerakkoord en de beleidsnota cultuur, niet alleen de begroting 2020. De bouwstenen van hun ideologisch geïnspireerde beleidsvisie zijn duidelijk:

– een op identiteit gebouwd cultuurbeleid (‘hun’ Vlaanderen boven);
– internationaal excelleren (cultuur moet hun Vlaanderen uitstralen);
– de lofrede op de traditie (de klassieke cultuuruitingen die in de ‘canon’ thuishoren moeten minder besparen);
– de liefde voor de grote cultuurhuizen (excellentie en traditie) versus de kleinschalige avant-garde (kritisch, vernieuwend);
– het reduceren van de invloed van het sociaal-cultureel middenveld;
– de pest aan alles wat etnisch-cultureel ‘anders’ is (assimilatie ipv superdiversiteit);
– de desinteresse in cultuurparticipatie en -educatie, en in lokaal cultuurbeleid.

Die principes zijn (helaas) doordacht en samenhangend. Hebben de andere regeringspartijen daar tijdens de onderhandelingen echt niet op gelet? Hoe is anders te verklaren dat CD&V en Open VLD ‘ja’ zeggen op de extreme voorstellen van N-VA, bijv. over de drastische vermindering van de projectsubsidies voor de kunsten, of de poging om de etnische-culturele federaties (sociaal-cultureel werk) hun subsidies af te pakken. (meer…)


Kunst is bescheidener dan het ‘redden van de wereld’, zinvol is het zeker

Ingediend op november 14th, 2019 door bartcaron

In een opiniestuk in De Morgen argumenteerde Andreas Tirez tegen subsidies voor kunst. Letterlijk: “De argumenten om kunst te subsidiëren zijn immers nogal pover. Dat kunst de wereld zal redden, is de laatste decennia niet gebleken.“ Maar het argument dat hij hanteert is nog poverder, namelijk dat subsidies overbodig zijn omdat slechts een beperkt deel van de bevolking geïnteresseerd is in kunst en cultuur.

Kunst en cultuur, onderwijs, welzijns- en gezondheidszorg, openbaar vervoer, goede wegen enzovoort: het zijn ‘collectieve goederen en diensten’. Die worden door de overheid gecofinancierd omdat ze nuttig zijn, nodig, zinvol, op economisch en maatschappelijk vlak.

Ook wie geen auto heeft moet de snelwegen helpen betalen; ook wie geen kinderen heeft moet het onderwijs meefinancieren; ook wie niet ziek is, betaalt de gezondheidszorg. Doorgaand op Tirez, schaffen we dan de subsidiëring (publieke financiering) van bijvoorbeeld het hoger onderwijs niet beter af? In Angelsaksische landen lenen studenten om hun inschrijvingsgeld aan de universiteit te kunnen betalen, bij ons hoeft dat niet.

Het is derhalve niet zo bizar dat de overheid kunstenaars cofinanciert. Niet op basis van het aantal deelnemers, maar als belangrijk onderdeel van de noodzakelijke/zinvolle collectieve diensten. Die zijn in principe toegankelijk voor alle burgers. Maar als burger kan je vrij kiezen er al dan niet gebruik van te maken.

Als je een divers en gevarieerd cultuur- en kunstenlandschap wil, niet alleen populaire cultuuruitingen, dan moet de overheid bijspringen. Vele kunstuitingen kan je niet of onvoldoende financieren met inkomsten uit de markt. Omdat ze vernieuwend en (nog) niet populair zijn, of grootschalig, of onbetaalbaar voor het publiek. Als er geen subsidies zouden gegeven worden, dan verdwijnen grote orkesten, theater- en dansgezelschappen, beeldende kunsttentoonstellingen enz.

De overheid moet zorgen voor een divers cultuurlandschap, toegankelijk voor zoveel mogelijk vrij en bewust kiezende mensen. Kunst maakt ons meer mens. Kunst doet nadenken. Kunst levert ons genoegen. Dat is veel bescheidener dan het ‘redden van de wereld’, maar zinvol is het zeker.

Ingediend onder geen categorie Reacties uitgeschakeld voor Kunst is bescheidener dan het ‘redden van de wereld’, zinvol is het zeker

Reclameplafond voor VRT een goede zaak, of net niet?

Ingediend op oktober 28th, 2019 door bartcaron

Reclame op de radio (en televisie), waar moet dat voor dienen? Dat is de centrale vraag als je hierover een standpunt wil innemen.
Voor wie? Voor de luisteraar, voor de omroep, voor de adverterende bedrijven of voor de burger die daardoor (misschien) minder belastingen kan betalen? De belangen lopen in ieder geval uiteen.

In dit opiniestuk – het verscheen op https://radiovisie.eu/reclameplafond-voor-vrt-een-goede-zaak-of-net-niet/ – wil ik het vooral hebben over radioreclame. Omdat de VRT hier de belangrijkste actor in is. Tot ergernis van de commerciële concurrenten, wellicht. Straks daarover meer.

Radioreclame – lees reclameblokken – zit in de lift, in tegenstelling tot televisiereclame. Bij radio zap je immers niet weg, maar blijf je geduldig, meestal onaandachtig, wachten op het volgende programma, op het nieuws bijvoorbeeld, of op een toffe song. Ondertussen sluipt de reclameboodschap ongemerkt je hersenen binnen. Zelfs al zal je het nooit bekennen, je kan zonder twijfel de lege woorden invullen als je hoort ‘gisteren op televisie, vandaag in …’, of het deuntje meezingen ‘je hebt goed gekozen’. Radioreclame is performant. Het aandeel van de radio reclame markt in België, zowel in % van de totale reclame markt en in % van het Bruto Binnenlands product is het hoogst van alle Europese landen. Het aandeel is meer dan 2,5 maal hoger dan het West-Europese gemiddelde. Dat is een bevinding uit het onderzoek over de economische meerwaarde van de VRT1.

Even terug naar de centrale vraag. Reclame in de media dient het belang van de omroepen. De reclame levert de nodige inkomsten om radio te maken. En levert in principe winst op bij de private omroepen. Bij de openbare omroep is het een secundaire inkomstenbron, een aanvulling op de overheidsdotatie. De overheid heeft, ondertussen lang geleden, reclame op de VRT toegelaten om de dotatie niet te laten oplopen. Het was een gemakkelijkheidsoplossing. Merkwaardig genoeg is reclame op VRT-radio bij adverteerders zeer geliefd. Het grote publieksbereik van de VRT is een verklaring, maar wellicht nog veel sterker is de ‘served audience’ van de VRT-kanalen. Als je de reclame weghaalt op de openbare omroep, vinden adverterende bedrijven in Vlaanderen geen alternatief. (meer…)

Ingediend onder bart schrijft, mijn gedacht Reacties uitgeschakeld voor Reclameplafond voor VRT een goede zaak, of net niet?

Advies voor een democratisch en pluralistisch cultuurbeleid

Ingediend op oktober 14th, 2019 door bartcaron

Beste minister van Cultuur,
Waarde Minister-President,

Zonder enige twijfel ondergaat u in de komende periode een lawine aan brieven boordevol verwachtingen. Vaak heel legitiem. Zeker de cultuursector torst zware zorgen. Ook daarom overweegt u wellicht om ons, scherpslijpers van cultuurbeleid, hieromtrent om advies te vragen. Daarop hebben we niet gewacht, ons voluntarisme genereerde volgende adviezen. Samen maken we immers een beter Vlaanderen.

Vooreerst felicitaties met uw aanstelling als minister met de belangrijkste Vlaamse bevoegdheid. We bedoelen daarmee voor de goede orde ‘cultuur’. Dat deze bevoegdheid meteen naar de gewichtigste ministerpost van Vlaanderen gaat, bewijst dat ook u heeft begrepen wat er op het spel staat.

Waar Marx de economie als onderbouw van de samenleving definieerde, vinden u en wij dat deze eer cultuur toekomt. Toch de absolute basis van onze Vlaamse gemeenschap, bakermat van canons en cultuurkanonnen, gesierd met een juist en voluptueus wapperende leeuwenvlag. Is cultuur niet het grote vat van zingeving, waaruit burgers slurpen om zichzelf en hun samenleving zin te geven. Heel vergelijkbaar met uw vakgebied, de politiek, toch een ernstige zaak die waarde, betekenis en samenleven vormgeeft. Smeden cultuur en politiek hier geen schoon huwelijk?

Laat ons van in het begin duidelijk zijn. In België, dus ook Vlaanderen, bepaalt een wet wat cultuur is. Het gaat over de begrenzing van de terreinen waarop u mag werken, verkaveld in onder andere de kunsten, het sociaal-cultureel werk, de bibliotheken, de luister van de taal, de media… We vermoedden al dat dat laatste wel uit uw portefeuille zou vallen. De sappige economische belangen prevaleren vaak. Daar stappen u en wij niet in mee.

Voor ons kan cultuurbeleid, inclusief media, niet anders dan ideologisch zijn. Dus gebaseerd op een enigszins samenhangend kader van waarden en normen. Ook al zijn we het niet zo eens met uw ideologie, we waarderen het wel dat u die expliciet te kennen geeft. Daar kunnen we ons tenminste tegenover verhouden. We zijn overtuigd dat u als politiek ambachtsmens in staat bent om uw beleid te bouwen op wat u ethisch, moreel en politiek belangrijk vindt. In tegenstelling tot sommige van uw voorgangers, die toch liever de neutrale houding van manager en beheerder veinsden. Of ze re(a)geerden als een lauwe rentmeesteres, zonder enige overtuiging.

Deze opening naar ideologie en politiek grijpen we graag aan om u twee principes te adviseren. Voor ons kan een ‘goed en schoon’ cultuurbeleid niet anders dan democratisch en pluralistisch zijn. We beseffen de holle echo’s die deze begrippen vergezellen. Vandaar onze verdere concretisering en vooral de ‘actieve’ invulling ervan. (meer…)

Ingediend onder bart schrijft, mijn gedacht Reacties uitgeschakeld voor Advies voor een democratisch en pluralistisch cultuurbeleid

De besparingen op subsidies

Ingediend op oktober 9th, 2019 door bartcaron

Dit zijn de besparingen op subsidies. De cultuur- en jeugdsector moeten bloeden. Inclusief het middenveld. Als je weet dat cultuur, jeugd, sport en media samen slechts 2,5% van de Vlaamse begroting vertegenwoordigen, maar moeten instaan voor 17% van de besparingen op subsidies, dan is het duidelijk dat de prioriteiten hier niet liggen. Dat is al te beleefd uitgedrukt. Het is eigenlijk eenvoudig: we zullen deze mondige en kritische sector een lesje leren.

Ook de betrokken administratie deelt van de brokken.

Het is een regelrechte schande, als je weet dat in de vorige legislatuur ook al geknipt is bij deze sectoren. De kaasschaaf zal dus opnieuw boven gehaald worden. Ik ben zeer nieuwsgierig wie de grootste slachtoffers zullen zijn. Een beredeneerde gok: niet de grote instellingen, niet de traditie, maar alle vernieuwende werkingen, zoals de etnisch-culturele federaties, de projectsubsidies (zeker in de kunsten), de bovenbouw en delen van het sociaal-cultureel middenveld. Mijn hart bloedt.

Ingediend onder geen categorie Reacties uitgeschakeld voor De besparingen op subsidies

‘Cultuur als kruiwagen voor natievorming. Dat belooft weinig goeds’

Ingediend op oktober 1st, 2019 door bartcaron

Cultuurbeleid moet ten dienste staan van de Vlaamse natievorming. Dat is punt één van dit hoofdstuk en meteen het hoofdmotief voor een cultuurbeleid. Zie ‘een sterke en zelfzekere natie waar Vlamingen fier op zijn‘. Ik wil er gerust fier op zijn, op mijn Vlaanderen, maar ik zou liever denken vanuit artistieke ontwikkeling, cultuurparticipatie, gemeenschapsvorming, emancipatie en empowerment, zorg voor ons erfgoed…
De kunsten, het erfgoed, de fondsen voor letteren en film moeten vooral die doelstelling dienen. Het wordt hun belangrijkste levenslijn, een soort subsidieverzekering. Cultuur als kruiwagen voor natievorming. Daar zijn de geschiedenis veel slecht uitgedraaide voorbeelden van te vinden…

En als het niet over onze natie gaat, dan zien we snel een communautaire hint. Begrijpelijk, cultuur is de drager van onze identiteit. Dat merk je ook in dit regeerakkoord. Onder meer aan de passage over Kanal (Kanal moet ook een duidelijke Vlaamse stempel dragen). Alleen, over welke identiteit gaat het? Een meervoudige? Een eenzijdige?

Er is blijkbaar geld, de begroting mag in het rood gaan. Er worden in vele hoofdstukken budgetstijgingen aangekondigd, maar niet in dat over Cultuur. Integendeel, moeten we ons ongerust maken over de passage in het hoofdstuk begroting? Daar lezen we o.a. “(…) We vragen een grondige efficiëntie-oefening aan een reeks gesubsidieerde sectoren in de samenleving. Bovendien maken we in alle inhoudelijke domeinen specifieke keuzes om middelen te verschuiven naar de meest prioritaire maatschappelijke noden in die domeinen en we remmen tevens enkele automatische groeipaden een beetje af.” Lees ik dat de indexeringen worden afgebouwd of sterk verminderd? Moeten we vrezen dat cultuur niet bij de ‘meest prioritaire maatschappelijke noden’ hoort? Daar moet snel duidelijkheid over komen. (meer…)

Ingediend onder geen categorie Reacties uitgeschakeld voor ‘Cultuur als kruiwagen voor natievorming. Dat belooft weinig goeds’

De Wever: Cultuur ten dienste van natievorming en identiteit

Ingediend op augustus 12th, 2019 door bartcaron

Twee opmerkelijke teksten die over cultuurbeleid gaan, vandaag. Er is de formatienota van Bart De Wever, met een opvallend stuk over cultuur. Dat er zo’n passage voorkomt, is eigenlijk niet zo verbazend voor een partij die identiteit centraal stelt. Cultuur is immers dé bouwsteen van identiteit. En verder een meer dan terecht opiniestuk in De Standaard over onze bijzonder slecht betaalde beroepsgroep: kunstenaars.

Dit schrijft De Wever: “Vlaanderen kan pas echt stralen als het ook cultureel straalt.” Dat is nog juist ook. Dan verwijst de nota naar de Vlaamse Meesters – uit heden en verleden en in alle creatieve richtingen – die het uithangbord moeten worden van de grootsheid die Vlaanderen in zich heeft (sic). En dan de niet zo verbazende paragraaf over de grote kunstinstellingen die de artistieke topambassadeurs die Vlaanderen internationaal op de kaart moeten zetten. De traditie voorop dus. Maar ook een visie die niet uitgaat van een groeiproces van kunstenaars. Alsof ze zo geboren worden. Alsof ze zonder steun van de Vlaamse overheid de top hebben bereikt, wat zeker geldt voor hedendaagse topartiesten.
Ook het Vlaamse culturele erfgoed verdient een financiële inhaalbeweging. Allez vooruit, dat is nog terecht ook. Alleen mogen we hopen dat dit niet samenvalt met de Vlaamse meesters die in grote blockbustertentoonstellingen zijn verpakt en toeristisch / commercieel worden geëxploiteerd. (meer…)

Ingediend onder geen categorie Reacties uitgeschakeld voor De Wever: Cultuur ten dienste van natievorming en identiteit

Een balans tussen landbouw en natuur is echt niet zo ver weg

Ingediend op juli 4th, 2019 door bartcaron

Beste mensen uit de landbouwsector, ik verlaat het Vlaams parlement. Het lijkt een beetje op stoppen met boeren. Je maakt plaats voor een opvolger, maar je blijft je nog interesseren voor de stiel en volgt wat op het veld gebeurt. De landbouwpolitiek, zo heet(te) dat veld van mij. Deze brief is een soort toekomstwens.
Deze brief verscheen in Landbouwleven, juni 2019.

Ik hou van de landbouw en de landbouwers. Ik hou van het buitenleven. Ik geniet van de voortgang van de seizoenen, de bloei van het vlas, het opschieten van de maïs, het vallen van de bladeren, het dichtvriezen van poelen, enz. Maar oArtikel verschenen in Landbouwleven, juni 2019ok van de koeien in de wei naast mijn huis, de geur van vers gemaaid gras dat transformeert in hooi, de veldleeuwerik die hoog boven de wei zingt, de kieviten die opvliegen als je voorbij wandelt, enz.

Je merkt het. Elementen uit de landbouw en de natuur zijn met elkaar verweven. De landbouw put uit de kracht van de natuur om onze belangrijkste basisbehoefte te voldoen, namelijk voedsel. Alleen kan je je de vraag stellen of de landbouw niet al te ingrijpend de wetmatigheden van de natuur manipuleert. De opbrengsten zijn in de loop van de voorbije decennia sterk gestegen, door veredeling, wisselteelt, aangepaste bemesting – helaas soms ook ongebreideld gebruik van kunstmest en dierlijke mest – en door het gebruik van herbiciden en insecticiden om de risico’s op mislukte oogsten in te dijken.

De natuur beheersen is niet zo eenvoudig. Sommige praktijken staan in een spannende verhouding met de menselijke gezondheid. Denk aan het gebruik van glyfosaat en het effect ervan op de bijen, aan de uitstoot van fijn stof vanuit de intensieve veehouderij, aan de stikstofdepositie in de natuur enz. (meer…)

Ingediend onder geen categorie Reacties uitgeschakeld voor Een balans tussen landbouw en natuur is echt niet zo ver weg

Vaarwel Roland Hurtecant, monsieur Mont Ventoux

Ingediend op juli 3rd, 2019 door bartcaron

Op 1 juli overleed Roland Hurtecant. Jaren reed ik zelf mee met ‘zijn’ fietstocht Brugge – Mont Ventoux. Ik schreef er een verslag van waarvan een stuk later verscheen in het boek De Kale Berg van Lex Reurings. Je kan het hier in pdf lezen. Of hieronder gewoon doorlezen. Ter ere van die buitengewone Roland.

‘… Pour leur courage et leur volonté de vaincre’
‘… voor hun moed en volharding.’
(Opschrift op het monument Brugge-Mont Ventoux)

Op de helling net voorbij de Col des Tempêtes verheft zich het monument Brugge-Mont Ventoux. De fietser die op dat moment in de beklimming nog oog heeft voor zijn omgeving, kan het niet over het hoofd zien. En als zijn hersenen nog een beetje functioneren, zal hij begrijpen dat het gedenkteken ook voor hem bedoeld is – met dank aan de bestuurders van het departement Vaucluse, die van de gemeente Bedoin en aan de mensen van PPC Brugge.

In 1973 valt in de Brugse pers te lezen, dat op 21 juli van dat jaar 34 renners de riempjes zullen aantrekken om naar de Mont Ventoux te fietsen. Het wordt een zevendaagse trip van 1500 kilometer voor sportieve cyclotoeristen. (meer…)

Ingediend onder bart schrijft, mijn gedacht Reacties uitgeschakeld voor Vaarwel Roland Hurtecant, monsieur Mont Ventoux

Ik verlaat het politiek theater

Ingediend op mei 27th, 2019 door bartcaron

Dat had ik zo gepland. Ik ben tevreden met wat ik heb kunnen bereiken. Ik heb geprobeerd mijn steentje bij te dragen, vooral op het vlak van cultuur, media, erfgoed maar ook in de landbouw en het dierenwelzijn. Ik durf zeggen dat ik meer dan een steen in de rivier heb verlegd. In de meerderheid en de oppositie. Constructief én kritisch. Ik wens mijn opvolgers alle succes toe, en vooral veel courage.
 
Immers, de ruk naar (extreem-)rechts komt zwaar aan. Er komen onzekere, harde en onverdraagzame tijden aan voor de mensen. Nochtans heeft bijna de helft van de Vlamingen daarvoor gestemd. Ik kan maar hopen dat ze er niet zelf het slachtoffer van worden. De bange blanke man heeft zich laten verleiden door een simplistisch vijandbeeld. Of is het een foertstem tegen de uittredende regeringen? Dan waren er toch betere opties.
 
Mijn partij heeft zich kranig verweerd, is gegroeid, maar niet zoveel als verwacht. De prijs voor een eerlijk en moedig programma? Een te moeilijk discours?
 
De gele hesjes zijn duidelijk met veel meer dan zij die op straat zijn gekomen.
Ingediend onder mijn gedacht 1 reactie

boek

Klik hier om het boek te downloaden


'Vanop de Frontlijn, Reflecties op het Vlaamse Cultuurbeleid' - Bart Caron en Guy Redig, Uitgeverij Vrijdag, april 2019




Bart Caron met contrabas (foto: Viviane Decock)

 

Nieuws

Vlaams parlementslid Bart Caron (Groen) stopt met actieve politiek

We moeten af van ‘middeleeuwse’ overdracht van jachtrechten

Alternatieven voor dierproeven

Het ‘kleine’ parlementaire werk. Recente voorbeelden: Geluidshinder kusttram – Hakhoutbeheer – Restauratiepremies Onroerend Erfgoed – Beschermde landschappen

Ketnet wil zender voor allerkleinsten, “Legitieme vraag en begrijpelijke ambitie”

Gereglementeerde boekenprijs unaniem goedgekeurd door Vlaams parlement

Wat liep er fout met de bescherming Villa Slabbinck? (Brugge)

Groen verwelkomt Bellegemse windmolens, maar vraagt ‘windplan’ voor regio Kortrijk

Groen wil geen sloop hoekhuis Kasteelkaai-Belfaststraat.
Hoog tijd voor een Kortrijkse visie op erfgoed!

Woede van boeren terecht, maar alleen ander landbouwmodel geeft boeren een zekere toekomst.

Provinciebestuur W-Vl verliest vele (culturele) instellingen

Bart Caron : “Overdracht cultuurbevoegdheden provincies is een wangedrocht !”

Leve Mest-Vlaanderen

Nog geen bescherming poldergraslanden

Nog redders aan de kust?

Brugge weert plooifiets uit overheidsgebouwen

De Leie of het Kanaal naar Roeselare: Groen wil meer binnenvaart

Kortrijk Airport, milieuvergunning aangepast?

Wanneer faire prijzen voor landbouwproducten?

Kortrijk heeft de bus gemist

Burgerkabinet ontslaat Gatz niet van plicht om al bestaande inspraak te versterken

Steeds meer monumenten wachten op broodnodig onderhoud. Ondertussen verkrotten ze

Freya Piryns voorgedragen als vertegenwoordiger in de Raad van Bestuur van de VRT

Regering krimpt beloofde natuurgebieden langs de Leie sterk in

Bruggen in Kortrijk, werkende verlichting op de fietspaden is een brug te ver…

LAR-zuid, woordbreuk van de stadscoalitie

Informatie, diverse sporten en cultuur moeten prioriteit VRT blijven

‘Gemeenteraad is wachtzaal voor wie schepenambt wil’

Persmededeling: Groen maakt werk van versterking West-Vlaamse open ruimte.

Persbericht: 5 Groene werven voor een impuls in West-Vlaanderen.